Vanger in het graan

Film-O-Fictie, 46: An Oversimplification of her beauty

2012-02-05T11:02:00.003+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Vierde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2012

Terence stapt in de lift
reist van kruis naar kruin
in het getekende lichaam
(zoom uit)
van de vrouw die hij begeert

die op haar beurt
(zoom een tweede keer uit)
in de lift stapt
in zijn getekende lichaam
waarmee ook zij zich verplaatst
van kruis naar kruin
met een tussenstop op
verdieping hart

N.a.v. de Terence Nance-film An Oversimplification of her beauty.

Film-O-Fictie, 45: La Leggenda di Kaspar Hauser

2012-02-03T22:49:00.003+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Vierde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2012

Aangezien we je komst al verwachtten
nam ik plaats op 'n stoel in de branding.
"waar blijf je dan, jongen?"

Zonder twijfel was jij het
die vervolgens aanspoelde.
Op je borsten stond je naam.

Ik huurde 'n man met 'n ezel
op z'n rug bracht ik je naar huis.
Je koptelefoon hield je op.

Na verloop van tijd pas
wilde je iets van ons weten.
Dat was genoeg.

Naar aanleiding van een nieuwe - heerlijk weirde - verfilming van de Kaspar Hauser-legende door Davide Manuli met Silvia Calderoni als Kaspar en Vincent Gallo als Messiahs/DJ/Sherrif.

Film-O-Fictie, 44: Grandma Lo-Fi

2012-02-02T08:51:00.004+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Vierde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2012

Een Zeemanslied voor Oma Lo-Fi

Toen Oma Lo-Fi nog een meisje was
kreeg ze met haar zus en moeder
pianolessen tot ze elf was
en toen ineens niet meer, niet meer

(refr) O, Oma Lo-Fi, zing een liedje
voor je verdronken zeeman
zing een liedje
over je weggelopen zwerfhond

Toen Oma Lo-Fi iets groter was
kreeg haar moeder van pappi
huishoudgeld tot op de cent af-
gemeten en niet meer, niet meer

Toen Oma Lo-Fi dat zag
dacht ze, ik doe het lekker anders
ik wil een man, maar ook een baan
kortom, ik wil meer, ik wil meer

(refr) O, Oma Lo-Fi, haak een kleedje
voor je keuken-keyboard
trek een laadje
open vol huis-tuin-en-keuken geluiden

Toen Oma Lo-Fi groot genoeg was
zag ze haar zeeman, hij zwaaide
vanaf het dek en zij vanaf de kade
maar ze wilde meer, veel meer

Toen de IJslandse berger tevergeefs
terugkeerde van de zoektocht
naar het gezonken schip
zag ze haar zeeman nooit meer, nooit meer

(refr) O, Oma Lo-Fi, schrijf een tekstje
aan de houten keukentafel
gebruik gerust een onzintaaltje
dat scheelt in de grammatica

Toen Oma Lo-Fi’s verdriet te groot was
pakte ze haar koffer en vertrok
de berger achterna naar Reijkjavik
en keerde naar huis nooit meer, nooit meer

Toen Oma Lo-Fi ouder werd
leefde ze haar leven met
een nieuwe man, kinderen en werk
maar ze miste steeds weer, steeds weer

(refr) O, Oma Lo-Fi, tape een liedje
op je wonderrecorder
brandt twaalf of dertien liedjes
op een EMTEC 700MB CD

Toen Oma Lo-Fi 70 jaar werd
herontdekte ze met haar keyboard
de muziek en maakte liedjes
steeds meer en steeds meer

(refr)
O, Oma Lo-Fi, knutsel een hoesje
in elkaar vol collages
stuur de cd’s naar je zusje
en 100 andere fans wereldwijd

(refr)
O, Oma Lo-Fi, zing nog één liedje
over het leven dat voorbij ging
zing nog één liedje
voor je verdronken zeeman

N.a.v. de lieve IJslandse docu Grandma Lo-Fi: The Basement Tapes of Sigridur Nielsdottir.

Film-O-Fictie, 43: Over de heg

2012-01-31T13:58:00.004+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Vierde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2012

Net als in de film: 'Ik wil 't'
dus strek je je voeten
en richt je je op
en doe je wat je beter niet...
je kijkt over de heg

de zoon in Four Suns
ziet over de heg
z'n moeder en zijn leraar
die niet zijn vader is

de vader in Skoonheid
ziet over de heg
z'n dochter op 't strand
met de jongen, die hij begeert

de vader in The Descendants
ziet over de heg
de vreemdganger van z'n vrouw
het perfecte gezinnetje spelen

de man in Dimanches
ziet geen snars over de heg
en stom, stom, stom:
hij pakt z'n EasyCut 48Li
plugt 'm in het stopcontact en
kortwiekt rigoreus zijn heg:
waarna het uitzicht op
drama verzekerd is

Naar aanleiding van de IFFR-films Four Suns (Tsjechië, Bohdan Slama), Skoonheid (Zuid-Afrika, Oliver Hermanus), The Descendants (USA, Alexander Payne) en de korte film Dimanches (België, Valery Rosier).

Film-O-Fictie, 42: Cornelia frente el espejo

2012-01-30T13:50:00.002+01:00

Ad-hoc poëzie, kort proza geïnspireerd door films
Vierde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2012

In De Groene Roos
dromen de obers
van verloren tijden
dat weten de gasten
dus die staren in
de spiegels aan de wand

Glazen worden bijgevuld
van onderaf - het systeem
van buisjes die van de tap
naar de tafeltjes lopen
is bedacht door de eigenaar
van De Groene Roos
die vijf jaar terug overleed

Zolang het systeem
het uithoudt, staren
de gasten en dromen
de obers.

N.a.v. de Spaanse film Cornelia frente el espejo (Cornelia at her mirror) van Daniel Rosenfeld)

Film-O-Fictie, 41: De jueves a domingo

2012-01-28T13:58:00.003+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Vierde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2012

Majoor Kapitein en zijn meisje
staan tussen de kussens geklemd
Ze kijken mijn kant op, achter hen
de benen van mijn zus

Pap en mam zitten voorin
ze praten Engels
dat doen ze steeds vaker,
zus verstaat het en schuift
naar het midden van de achterbank.

'Hé, pas op de Majoor.'
'Het is maar playmobile hoor.'
Ik pak de poppetjes en toon ze
het voorbijschietend landschap.

Als het Engels niet meer voldoet
bindt pappa ons vast aan de koffers
op het dak, vangen we vliegen en
kunnen elkaar zelfs niet verstaan
We volgen de handen van onze ouders
fel bewegend achter de voorruit.

N.a.v. De Jeuves a Domingo, van Dominga Sotomayor uit Chili.

Film-O-Fictie, 40: Kiseki (I Wish)

2012-01-26T13:06:00.004+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Vierde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2012

'Kun je het geluk afdwingen,
het toeval beinvloeden?'
zijn geen vragen voor Koichi
en zijn jongere broertje Ryunosuke.

Sinds hun ouders scheidden
wonen zij mijlenver uiteen.
Hij bij mama en hij bij papa.

Als de trein uit A om 12:03 vertrekt
en de trein uit B om 11:45 en
ze rijden beiden 130 kilometer per uur
waar kruisen de treinen elkaar dan
en op welk tijdstip?

Verbonden via de telefoon
is niet genoeg, dus maken ze de som
waarna hij reist van A naar C
en hij reist van B naar C

Vervolgens kijken ze samen
hoe de treinen razendsnel
rakelings langs elkaar scheren.

N.a.v. Kiseki (I Wish) van Japanner Kore-eda.

Film-O-Fictie, 39: Noir Ocean

2011-02-03T18:33:00.004+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

de jongen trekt zijn schoenen uit
zijn broek en zijn trui
stapt het ijskoude water in
verder van de kant,
dieper in de rivier

verder dan watertrappelen
is hij nooit gekomen
nu zakt de bodem
onder hem vandaan en nog
is hij niet in het midden

gillen, wil hij, maar
hij komt adem te kort
en er is toch niemand in de buurt
dat heeft hij vooraf gecheckt

zijn benen, zijn armen
spartelen hem vooruit
de stroming duwt hem opzij

na een twintig minuten
komt hij - ver van de bewuste plek - aan
rent bibberend naar de boom
en graaft met blauwe handen
de rulle aarde open

hij pakt het kistje uit de grond
opent het en leest de woorden:
'als je de moed hebt
de rivier over te steken,
zul je een goed leven hebben'

hij rent over de brug
terug naar zijn kleren
en vervolgens naar huis

n.a.v. Noir Ocean van Marion Hansel.

Film-O-Fictie, 38: Grandma, a 1000 Times

2011-02-02T16:10:00.004+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

'Hij speelde viool,'
zegt grootmoeder.
'Dat weet ik,'
zegt kleinzoon.

'Ik heb hier nog een bandje,'
zegt grootmoeder,
'met een thuisopname.'
'Nee, dat nam ik mee,'
zegt kleinzoon,

toen ik naar Canada verkastte,
luisterde ik naar het vioolspel
van opa, maar vooral naar
de achtergrondgeluiden,

gerommel in de keuken
toeterende auto's in de straat
jij roepend dat er koffie is.

Mijn oren haalde het simpelweg
onder opa's vioolspel vandaan.'

n.a.v. de liefdevolle docu Grandma, a 1000 Times over filmmaker Mahmoud Kaabour en zijn in Bieroet wonende oma.

Film-O-Fictie, 37: You are here

2011-02-02T09:13:00.004+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

wie heeft mij hierheen gestuurd?
geen idee, ik vraag het Allen
ik sta hier op de hoek van Westboink
en de Groepjessingel - weten jullie
op kantoor hier meer van?
wacht, ik geef je Allen even

ha Allen, Allen hier, je bent
op de juiste plek alleen zijn
de instructies nog niet binnen
Frederiek zou ze voor 12en af hebben
maar ze is net de deur uit
voor een lange lunch met die lul
van Accreditatie Administratie
ken je die?
je bedoelt Allen?
ja, hij
die Allen ben ik zelf, althans
ik noem mij geen lange lul
maar de verdere omschrijving klopt

wacht maar op Frederiek
voor de laatste instructies
hier?
nee, niet hier op kantoor,
daar waar jij bent
ik ben toch hier.

n.a.v. de filosofisch getinte detectivefilm You are here (Daniel Cockburn, Canada)

Film-O-Fictie, 36: Seksuele Antropologie in zes lemma's

2011-02-01T15:45:00.006+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

je reinste antropologie van de seksuele fantasie in zes beeldlemma's
(waar je zonder problemen het tegenovergestelde van opgewonden van wordt)

0.'Can I see your tongue?' vraagt
de dokter met Indiase tongval.
'Aaaah,' zegt Sophia Loren.
'Nothing the matter with it,
Put it away, please.'

1. twee lappen vlees behorend bij
een leerlinge en een lerares
in de tongzoenkunde schuren
onwennig over elkaar heen;
dat wordt nog lang oefenen.

2. net als toen ze trouwde
haar zusters en vriendinnen
gekleurde koordjes in haar
kruishaar vlochtten doen
de twee merja-mannen het
nu ze overleden is.

3. ingezoomd zijn het nog
perfectionistische tepels
op - zoom uit - volle borsten
maar verder uitgezoomd blijken
het billen (met opplaktepels)
van nachtclubdanseressen.

4. compleet freudiaans
geindoctrineerd fantadroomt
Svankmajer extra large tongen
en winkelwagens vol teddyberen
met aaibare erecties

5. volledig volleerd wisselen
mannen met vrouwen met vrouwen
met mannen met mannen met vrouwen
slijmerig hun liefde uit, de lerares
werkloos achter latend

6. maar zij is al in de wolken
waar de peren in de boom
zijn vervangen door
minstens zo sappige
penissen in haar droom.

vindplaatsen:
0. 'Goodness Gracious Me', singletje van Peter Sellers en Sophia Loren.
1. Attenberg (Tsangari, Griekenland)
2. Silent Souls (Fedorchenko, Rusland)
3. Biutiful (Inarritu, Spanje/Mexico)
4. Surviving Life (Svankmajer, Tsjechië)
5. En el Futuro (Andrizzi, Argentinië)
6. Attenberg (Tsangari, Griekenland)

Film-O-Fictie, 35: Tyrannosaur

2011-01-31T11:33:00.004+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

Hij schiet een kringloopwinkel binnen
duikt achter een kledingrek.
'Waar ben je naar op zoek?'
vraagt de winkeldame.
Ze kijkt uit het raam.

'Of ben je op de vlucht?'
achter het rek blijft het stil.
'Wat is je naam?'
'Robert. Robert de Niro.'
'Zal ik voor je bidden, Robert?'

Ze knielt naast het rek:
'Here God, deze man heeft pijn,
help hem zijn weg te vinden.'

Hij houdt het niet meer uit,
met en nat gezicht, scheldt
hij haar huid vol: 'Rot op
met je fucking god.'

'Ook jij bent een kind van God.'
'Mijn vader was een dronkenlap
net als ik - als je dat god noemt.'

n.a.v. het regiedebuut van acteur Paddy Considine, met in de hoofdrollen Peter Mullan en Olivia Colman.

Film-O-Fictie, 34: Tender Son - The Frankenstein Project

2011-01-29T15:26:00.006+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

Als hij (de zoon dat is)
z'n eerste slachtoffer
herkent, maakt, uit beeld
verdwijnt en vervolgens
elders opduikt, zie ik

een grote kans voor
de scenarist maar
blijkbaar heeft die
het niet zo op
goed gevonden twists

want even later
bij slachtoffer nummer twee
is het wederom raak;

na het bloed volgt
niet de vader die
overal verantwoordelijk voor blijkt
maar simpelweg het voortkabbelen
van het drama rond de zoon

als je toch bezig bent
met het verbeelden van
de realiteit waarom niet
deze wat meer geweld aandoen
met irreeel maar intrigerend resultaat

Film-O-Fictie, 33: My Joy

2011-01-29T09:36:00.003+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

- Waar gaat deze weg naar toe?
- Welke weg?
- Daar. In het bos.
- Dat is geen weg, dat is een richting.

Een richtingenstrijd in de Oekrainse film My Joy (Sergei Loznitsa), waarin de associatieve manier van vertellen allerlei verhalen in elkaar over laat vloeien, tot ook de regisseur de weg kwijt is waarbij we vanzelf aankomen bij de slotzin van het gedicht 'Terug naar het vertrekpunt' van Krijn Peter Hesselink:

'Niemand is de weg die wij nu kwijt zijn.'

Film-O-Fictie, 32: Dochters en vaders (Attenberg, The Piano in a Factory, Somewhere)

2011-01-28T08:33:00.006+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

ze zien elkaar zelden en
misschien wel nooit meer

1. ergens in L.A.
duiken ze het zwembad in
dwarrelen bewust naar de bodem
om daar met de pinken omhoog
te genieten van een kopje thee

2. ondertussen in China
zaagt, verft, timmert hij
een plank tot piano en
spelen ze samen Fur Elise
- zelfs Beethoven kan het horen

3. terug naar Griekenland
waar hij, hoe ziek ook
een serieuze dialoog over laat gaan
in woordspel, in klankspel
dat vanzelf dieren van hen maakt

4. dichter bij huis in Den Haag
fladdert een fee (inclusief vleugels)
richting pc, waar de prins
(inclusief mantel en fez) klaar staat
voor een 5-kamergroot hinkelspel

n.a.v. het fantasiespel dat vaders en dochters bindt in de IFFR-films Somewhere (Sofia Coppola - een foto staat bij film-o-fictie, 30), The Piano in a Factory (Zhang Meng) en Attenberg (Athina Rachel Tsangari).

Film-O-Fictie, 31: Poetry

2011-01-27T13:56:00.005+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

het moment is nooit ver weg
zo, legt de opperdichter
uit, kun je het vangen

collegacursisten schudden
strofen uit hun mouwen
en zij

zij wacht een dag
onder haar boom
de boom van niemand anders
maar haar blad
blijft onbeschreven

het moment is al voorbij
het gevolg drijft
in de rivier zit
in de keuken eet
haar bord leeg stopt
haar hoofd vol

het is te zwaar
om er zomaar
uit te schudden

pas als het lukt
is er ruimte en tijd voor
een nieuw moment

n.a.v. de rustige, heftige, indrukwekkende, treurige Zuid-Koreaanse film Poetry van Lee Chang-Dong over een oude vrouw die een poëziecursus volgt en al bij voorbaat een writers block heeft, die duurt tot dat ze al haar zorgen onder controle heeft...

FILM-O-Fictie, 30: Somewhere

2011-01-26T15:51:00.001+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

Niet de paaldanseressen, maar zijn
twaalfjarige dochter staat voor de deur.
Dat had hij niet besteld.
Haar moeder is niet bereikbaar.

Zelfde tasjes met daarin de
zelfde inklapbare palen die ze
gelijktijdig uitklappen en tussen
vloer en plafond vastklemmen

zelfde billen met daarover de
zelfde standaard sexy pakjes die ze
gelijktijdig uitpakken en tussen
drie en half vier aan hem tonen

– bijna synchroon
hangen de tweelingzusjes
met de voeten tegen het plafond
in zijn bovenkamer als

de deurbel voor de tweede keer gaat.
Zijn dochter doet open en meldt
dat er twee dames voor hem zijn
of ze zolang even op de gang moet wachten.

N.a.v. de lieve, slome vader-dochter-film Somewhere van Sofia Coppola

Film-O-Fictie 29: Black Swan

2011-01-25T14:02:00.004+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

Als moeders wil is wet;
snoep niet teveel
ga op tijd naar bed,
wat is dan dochters wil?

Haar choreograaf eist
meer drama, meer lust
- laat jezelf eens lekker gaan -
maar wil ze daar wel heen?

Concurrente nummer één
wordt hartsvriendin voor een nacht.
Weg zijn de eisen en de wetten.
Een zwanenmeer of minder?

n.a.v. Black Swan (Darren Aronofski)

Film-o-Fictie, afl. 28: Les Amours Imaginaires

2011-01-24T19:17:00.014+01:00

Kort proza, ad-hoc poëzie geïnspireerd door films
Derde reeks n.a.v. het Int. Film Fest. R'dam 2011

Met het 40e Internationaal Film Festival Rotterdam voor de deur vormt Bert Vanger zijn impressies van festivalfilms weer om tot zeer kort proza, ad-hoc poëzie en andersoortige stukken. Alvast een eerste indruk naar aanleiding van de Canadese film Les Amours Imaginaires van Xavier Dolan.

Altijd laat op een feest
verwachtingen genererend.
En als dan eindelijk die blonde krullen,
die mooie kop om de hoek van de kamerdeur,
dan weten de magneten niet meer waar de pool is.

Het soort jongen dat zonder kleerscheuren
van bloem (m/v) tot bloem (v/m) vliegt en meepikt
waar hij toevallig zijn zinnen op zet

Zij heeft haar armen open, klaar voor de ontvangst
maar Adonis loopt door, naar het hart van het huis.
Ze wendt zich tot haar medegevangene
maar die is nog volledig in de ban.

Tot elkaar veroordeeld staan ze
mooi te wezen in de geruïneerde keuken.
Hij is alweer naar een volgend feest
zij delen de rouw om die ene,
die eeuwige,
die met die krullen.

scheutschiet

2011-01-24T14:09:00.003+01:00

zoals de scheut limonadesiroop de bak met yogurt inschiet en weer omsloten wordt door de yogurt

Nog te gebruiken metafoor. Maar voor wat?

Luwe

2011-01-21T09:07:00.001+01:00

"Ne, ne, nooit meer nacht, papa," stamelde de man in het christelijk gereformeerd opvanghuis op de Veluwe

Twee minuten

2011-01-21T09:02:00.002+01:00

Twee minuten gaf hij zichzelf om de stippeltjes in te vullen:
Lieve ..., ik houd van u.

Lekkere thuiskomst, een dialoog

2010-11-13T17:23:00.005+01:00

‘Hoe was het kind?’
‘Zeg mam, zit je me nu gewoon achter de deur op te wachten? Ik ben toch geen klein kind of zo!’
‘Nou moe, kind, rustig maar.’
‘Als het aan jou ligt, kan ik net zo goed een ketting om m’n enkel doen en die hiervoor aan de tuinbank vastmaken.’
‘Maar Lisa, het is toch niet zo vreemd dat je moeder wil weten hoe het is geweest zo’n eerste keer?’
‘Eerste keer, eerste keer. Ik heb heus wel vaker eens… Bijvoorbeeld toen op de middelbare school met die decaan.’
‘Dat wil ik helemaal niet horen, we gaan geen ouwe koeien…’
‘Ouwe koeien? Die decaan was helemaal niet zo oud, hoogstens 24 ofzo. Dat ben ik ook over vijf jaar. Leuke vent was dat trouwens, kon goed praten.’
‘Nou ophouden, Lisa. Je bent soms net je vader; altijd maar zijwegen inslaan als ik naar zaken vraag die er echt toe doen. Jullie denken dat ik te dom ben om dat door te hebben, altijd maar dat sarcasme om de boel af te leiden. Maar als het goed mis is, komen zowel je vader als jij bij mij uithuilen. Vind je het nu zo gek dat ik wil weten hoe je het daar gehad hebt bij die man?’
‘Ja, dat vind ik nogal privé.’
‘Natuurlijk is dat privé, er is haast niets te bedenken dat meer privé is, maar ik ben toch je moeder. Jij denkt zeker dat ik geen ervaring heb op dit gebied, hè. Dat ik niet ook het nodige meegemaakt heb voordat ik veranderde in de huisvrouw die, geheel terecht overigens, bezorgd op haar dochter zit te wachten.’
‘Ik wil helemaal niet weten wat jij vroeger hebt meegemaakt. Daar gaat het nu helemaal niet om. Ik leef nu en ga nu door een turbulente tijd heen. Dat zei hij zelf.’
‘Dus hij mag wel met je praten en ik niet! Terwijl ik nota bene met het voorstel kwam om naar hem toe te stappen toen jij zo depri was nadat je vorige vriendje – kom, hoe heet dat joch..’
‘Geert.’
‘Ja, Geert. Nu ben ik kwijt wat ik wilde zeggen. O, ja. Ik stel je aan hem voor en als dank krijg ik niets van je te horen. Als een moeder en dochter dit soort intieme zaken niet eens kunnen bespreken, wat is zo’n relatie dan waard?’
‘Nou, mam. Nu zet je het wel erg vet aan. Zo dramatisch is het nu ook weer niet.’
‘Als je mij niets wilt vertellen, is het wel degelijk dramatisch. En ik zal die man eens opbellen en hem vragen hoe het met mijn dochter gaat. Ja, dat is wat ik doe: ik bel hem gewoon op en vraag hem waarom mijn dochter zo kribbig thuiskomt en of dat iets te maken heeft met jullie samenzijn.’
‘Oké, oké, mam. Het is al goed. Je hoeft je niet ongerust te maken. Jacque is een prima psychotherapeut en de eerste sessie verliep goed. Ik ben nog niet direct gezond verklaard. Jacque vertelde dat zoiets een paar sessies kan duren. Hij vond dat ik eerst maar eens hard moest werken aan wat moeder-dochter-issues.’
‘Oh, misschien heeft hij daar wel gelijk in.’
‘Wil je nog meer weten?’

[tekst gemaakt als oefening tijdens cursus Korte Verhalen Schrijven o.l.v. Krijn Peter Hesselink bij het Koorenhuis, Den Haag]

Film-O-Fictie, afl. 27: Lebanon

2010-02-06T20:48:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

De neiging om weg te lopen uit een bioscoopzaal voor dat de film afgelopen is, heb ik de afgelopen week enkele keren gehad. Meestal is dat omdat de film te slecht is, maar dan nog onderdruk ik die neiging en blijf zitten. Bij Spring Fever uit Hongkong wist ik echt niet meer wie wie was in de dubbele driehoeksverhouding tussen een groep op elkaar lijkende figuren. De Rotterdamse buitenlucht bracht verheldering in mijn hoofd en ik zag ineens alles helder toen ik buiten liep: het doet er niet toe wie het wie deed. Weglopen uit een film omdat de film te heftig, grof of aangrijpend is, heb ik zelden gedaan. Ondanks de goede redenen: plastisch in beeld gebrachte gruwelijkheden. Mensen-(en dieren)leed blijft een gewild onderwerp van filmmakers. Bij de oorlogsfilm Lebanon heb ik heel wat keren met mijn handen voor mijn ogen gezeten wachtend op een mildere scene. Lebanon gaat over de eerste Libanese oorlog van begin jaren '80. De Israelische regisseur Samuel Maoz verwerkte zijn eigen ervaringen voor de film, die 90 minuten lang de verrichtingen van vier soldaten aan boord van een tank laat zien. Vooral de willekeurige keuzes die ala minuut gemaakt moeten worden (wie er beschoten gaat worden: de soldaten, kinderen, vrouwen) is niet om aan te zien. Alles komt realistisch in beeld. Na een half uur beklemmendheid, walging en wegkijken wist ik genoeg: dit is serieus, dit is precies wat oorlog onmenselijk maakt. Toch ben ik blijven zitten. Lebanon is de meest beklemmende oorlogsfilm in jaren, rauwer dan The Hurt Locker, absoluut een afrader voor een prettige filmavond.
Ik verlang naar zo'n ontiegelijk slechte komedie, waar ik eens lekker bij kan weglopen.

Film-O-Fictie, afl 26: Die Frau mit den 5 Elefanten

2010-02-05T15:04:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

Op bovenstaande foto is de vrouw uit de titel van de film te zien. De olifanten ook. De vrouw is Svetlana Geier, een van geboorte Oekrainse 80+dame die tijdens de oorlog naar Duitsland verhuisde en na de oorlog lesgaf aan de universiteit. Sinds de jaren '90 vertaalt ze vijf dikke Dostojevski-boeken vanuit het Russisch in het Duits. De vijf olifanten. Die Frau mit den 5 Elefanten is een mooi portret van een dame met een enerverend verleden, met een mooi, maar ook dramatisch heden en dankzij haar vertalingen nog een lange toekomst.

Film-O-Fictie, afl. 25: White Stripes

2010-02-04T15:46:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

'Hoe komt het toch dat als ik Jack White gewoon op straat tegenkwam, ik niet om zou kijken en als ik hem in die film zie, supergeil vind?'
Ik kon het antwoord niet horen dat de vriendin van de vrouw die deze vraag stelde gaf. Misschien omdat het erg druk was bij het verlaten van de filmzaal waar de muziekdocu over The White Stripes te zien was. Misschien kwam het ook wel doordat de vraag mij intrigeerde. Heb ik dat ook? Met Jack niet zozeer, al weet ik wel het antwoord op de vraag van de vrouw in de zaal: omdat Jack niet alleen een interessante, pure muzikant en een beetje een rockster is, maar vooral omdat-ie lief is. Lief tegenover kinderen, ouderen waarmee hij speelt, lief tegen zijn enige bandlid. Meg White, de stille vrouw achter de drums, is in de docu ook veel stil en glimlachend aanwezig op de achtergrond - tot ze begint met rammen op haar drums. Ze zou een aparte docu waard zijn, als er tenminste wat uit komt. Haar stilte, haar glimlach en haar explosieve drumwerk doen vermoeden van wel.

Film-O-Fictie, afl. 24: Yo Tambien

2010-02-03T17:49:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

Laura trekt en knipt haar jurk aan flarden. Ze is net thuis na een avond stappen met collega's. Daniel met wie ze danste is de liefste man die ze kent. Juist dat besef levert frustratie op. Verliefd te zijn op Daniel, 34 jaar, down-syndroom.

Yo, Tambien heet de film en het is zowel een maatschappelijk drama (die vragen durft te stellen) als een romantische komedie met een iets ander aantal chromosomen dan we gewend zijn.

Laura staat alleen voor de spiegel. Ze doet haar mond open en ontspant een deel van de spieren in haar tong.

Film-O-Fictie, afl. 23: Shocking Blue, Win/win

2010-02-02T14:27:00.005+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

‘Wat ga jij doen later om de wereld te shockeren? Reizen?’
‘Ik ga een blauwe tulp kweken.’

Later in de film Shocking Blue verhuizen de twee jongens - die dit gesprek over verlangens hadden - een bank. Per brommer. Dat is nog niet zo gemakkelijk. De bank valt een keer of twee.
Later in het echte leven – nabij het Haagse station Hollands Spoor - zie ik een groep jongens en meiden lopen. Ook zij verhuizen een bank. Zij doen het met een fiets. Ook niet makkelijk. De bank valt – in mijn zicht – een keer.

Later in de film Win/win - over een jonge beurshandelaar die de stress van zijn werk niet aankan - vallen de banken bij bosjes.
Na afloop van de premièrevoorstelling van die film krijgen de crew- en castleden bosjes tulpen uitgereikt. Er zijn er te weinig, dus de geluidsman geeft zijn bos door aan actrice Halina Reijn, die de bos weer doorpaast aan de regisseur.

Trader Ivan (Oscar van Rompaay) heeft geen bank nodig (Win/win).

Film-O-Fictie, afl. 22: Like water thru' stone

2010-02-01T11:15:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

'Luci had Pedro's naam op haar borst gekrast,
na zeven maanden was het nog niet weggevaagd'
'Maar Luci krast telkens opnieuw,
dat ga ik niet doen, veels te pijnlijk.'

'Als ik twintig ringen verkoop,
krijg ik geld of twee dekens.'
'Ik zou de dekens kiezen,
daar doe je langer mee.'

'Vader was aan het werk in de mijn,
en werd gestoken door een mug.
Veertig jaar later werd hij ziek
en overleed hij in het ziekenhuis.'

Like water through stone is een mooi portret van vier jonge vrouwen in de bergstreek Minas Gerais (Brazilië). Ze praten over liefde, over vergankelijkheid ('we moeten weer verstandshuwelijken aangaan, liefde brengt geen eten op tafel' grapt een van de vrouwen).

Film-O-Fictie, afl. 21: Vlees, Eyes wide open

2010-01-31T13:05:00.006+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

De twee mannen met keppels
tillen zich een breuk
aan de grote hompen vlees

chop, chop, chop
hakken de messen

zweet druppelt van haar blote schouders
het slagersmeisje gekleed in wit
de bebloede slager hoeft niet te vragen
of ze een stukje lust worst

de twee mannen in hun Israelische,
de slager en het meisje in hun Nederlandse
koelcel, bloedcel, hersencel
ze delen hun eerste kus,
waarna nog veel meer vlees zal volgen

Naar aanleiding van de surrealistische Nederlandse film Vlees (Victor Nieuwenhuijs & Maartje Seyferth, zie foto boven) en de mooie, dramatische Israelische film Eyes Wide Open (Haim Tabakman, zie foto beneden)

Film-O-Fictie, afl. 20: Do it again

2010-01-30T12:27:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

Zooey Deschanel en Geoff Edgers

Geoff Edgers is muziekjournalist voor The Boston Globe. Hij had het idiote plan om eigenhandig The Kinks bij elkaar te brengen. 'Wie?' zegt een meisje in de docufilm die over Geoff's missie is gemaakt. Inderdaad: The Kinks zijn haast vergeten. Terwijl er allerlei onzinnige band weer bijeen komen: Styx, Flock of Seagulls, The Eagles. En terwijl The Kinks nog allemaal leven. Iedereen die Geoff in de film te spreken krijgt (Paul Weller, Zooey Deschanel, Robyn Hitchcock, Sting, Dave Davies) vindt het een mooie, maar niet te verwezenlijke missie. Het grootste probleem is zanger Ray Davies die niet in de buurt van zijn broertje wil komen. Broer Dave zeg hierover: 'Ray was happy for 3 years in his life, between the age of 0 and 3, when I wasn't around yet.' Ook oude managers en andere bandleden doen mooie uitspraken over ego's en broers in bands. Warren Zanes is een ervaringsdeskundige. Samen met zijn broer Dan zat hij in het '80's gitaarbandje The Del Fuegos. Hij vertelt waarom hij uit de band ging en zegt dat het niet uitmaakt dat de Davies-broers nu de 60 zijn gepasseerd: 'It's still the same thing as when the were kids: fighting to get attention.' Met veel Kinks-liedjes een leuke hoofdrolspeler (die elke keer met zijn geinterviewde een Kinks-liedje wil zingen - wat bij Peter Buck (REM) zonder problemen lukt, maar Paul Weller blijft koppig nee zeggen. Sting vertelt over zijn reunie met The Police: het publiek geniet van ons alsof ze hun lang-geleden gescheiden ouders weer samen zien. Al improviserend zingt hij 'Set me free little girl' met de interviewer, waarna hij grappend toegeeft:'I think I stole something from that Kinks-song...'

Film-O-Fictie, afl 19: Buiken in films: Le Refuge en Hunting & Zn.

2010-01-29T15:54:00.006+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

Het is niet eens zo lang geleden, maar ik kan me de dikke buik waaruit mijn 4,5 jarige dochter is gekomen niet meer herinneren. Ik kan nog wel reconstrueren hoe het eruit heeft moeten zien, maar echt het gevoel van de bolheid, de rondheid, de pracht en de spanning (letterlijk en figuurlijk) staat me niet meer bij. Nu kijkend naar mijn dochter of mijn lief, zie toch vooral twee mensen en niet hoe dat ooit een persoon was.
In twee zwangere films van het IFFR2010 komt het gevoel een beetje terug, maar wordt het snel weer wreed verstoord, omdat het drama's zijn. In Le Refuge (Francois Ozon, zie foto hieronder) krijgt een vrouw in het zelfde gesprek van de dokter te horen dat ze net ontsnapt is aan de dood, dat haar vriend is gestorven en dat ze zwanger is. Noem je dat een slecht-nieuwsgesprek of toch niet voor 100%? Ondanks dat krijgt ze een prachtige dikke buik in zonnig Zuid-Frankrijk en nog genoeg troubles.
In Hunting & Zn. (zie foto hierboven) wil de buik van de vrouw (gespeeld door een altijd goede Maria Kraakman) maar niet dikker worden, ondanks het goed-nieuws-gesprek. Het blijkt ook niet al te goed nieuws te zijn geweest in een broos huwelijk met een vrouw met een geheim.
Weinig hoopvolle films voor het nageslacht, maar de buik van actrice Isabelle Carré leverde een korte déja vu op.

Film-O-Fictie, afl. 18: Tetro

2010-01-28T15:53:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2010

(Maribel Verdu, Alden Ehrenreich en de schaduw van Vincent Gallo)

Je kunt te dicht op elkaar zitten in leeftijd. Je kunt ook te ver uit elkaar zitten in leeftijd. Broers en zussen en wat je aan elkaar hebt. Als je kind bent of als je ouder wordt. De enigszins uitgerangeerde regisseur Francis Ford Coppola maakte een film over twee broers die 18 jaar verschillen. Dat is een heel leven, een hele jeugd in ieder geval. De jongste broer zoekt de oudste op jaren nadat de oudste voorgoed vertrokken is. Een mooi dramatische film, die ietwat te lang duurt en waarin Coppola soms transformeert in Almodovar of Fellini. Als de jongste broer (gespeeld door Ehrenreich, die oogt als een jonge Di Caprio) aankomt, krijgt hij enkel de vrouw van zijn broer te zien. Zijn broer (Vincent Gallo) wil niet geconfronteerd worden met zijn verleden, waar hij zo zijn redenen voor heeft. Maar het bloed kruipt door de afgesneden banden heen, de broers blijken meer op elkaar te lijken dan de oudste wil. Waar de jongste, die maar al te graag op zijn broer wil lijken, minder blij mee is. Broers: tegen beter weten in vechten.

Fim-O-Fictie, afl 17: Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans

2010-01-27T09:30:00.003+01:00

Korte impressies geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het Int. Film Festival R'dam 2010

Bovenstaande foto is genomen tijdens de opnames voor Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans. Op de foto lijken de verhoudingen scheef. De camera heeft de meest prominente plek, dan duikt regisseur Werner Herzog op en ergens achterin zit Nicolas Cage op een kruk. Aan de kleine monitor op de camera is te zien dat de camera is gericht op Herzog. Herzog komt niet in de film voor, is hier sprake van een ‘making-off’ of valt de grote Europese regisseur even in voor de stand-in van Cage tijdens een doorloop? En waar is die stand-in van Cage dan? Een man van het zelfde postuur en met het zelfde hoge voorhoofd, zodat de belichting goed getest kan worden. Het voorhoofd van Herzog is nog hoger, dat wordt niks. Dat bedenkt Cage ook. Hij neemt achter de regisseur een beetje de pose van de Denker van Rodin aan. Misschien zit hij nog compleet in zijn rol van cokesnuivende, corrumperende politiechef. Afgaande op het resultaat (een overacterende Cage in een magere politiethriller), is het meer te verwachten dat Cage er een hard hoofd in heeft. Hij zit er doorheen. Dacht even zijn credibility op te vijzelen door een rol aan te nemen in een film van een gewaardeerde Europese regisseur. Komt hij van een koude kermis thuis als blijkt dat Herzog juist zijn box-office-cijfers met behulp van Cage wilde opkrikken.

Opvallend aanwezig op de foto is een keyboard. Wat doet-ie daar? Komt-ie in de film voor? (zou niet zo vreemd zijn, want New Orleans kent veel grote toetsenisten, maar ik kan me geen muzikale scène uit de film herinneren). Of moet er nog snel even filmmuziek gemaakt worden tussen de opnames door? Een mooiere, maar waarschijnlijk minder plausibele verklaring zou zijn dat een van de crew- of castleden zelf tijdens het lange wachten even wat gaat zitten spelen. Maar wie? Herzog? Cage of de prostitué spelende Eva Mendes. Nee, ik denk dat collega-cop Val Kilmer – die tegenwoordig weer behoorlijk vaak in tweederangs films te zien is – een behoorlijk goed toetsenist aan het worden is.

Het meest opvallend aan deze foto is niet Herzog voor de camera, de denker Cage of het keyboard van Kilmer maar het poppetje dat op de camera staat met een wapperende Amerikaanse vlag. Een geintje van cameraman Peter Zeitlinger (uit Tsechië)? Een statement van Herzog (Duitsland)? Van Cage (Italiaanse Amerikaan) of Mendes (Cubaanse Amerikaan)?

Film-O-Fictie, afl. 16: Fantastic Mr. Fox, of de rehabilitatie van de banjo in cinema

2010-01-26T22:05:00.006+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2010

Natuurlijk er was de jongen in de legendarische film The Deliverance uit 1972. De song heet ‘Duelling Banjos’, maar in feite is het maar 1 banjo, want de jongen duelleert met een gitarist. Geen idee of er gedegen onderzoek gedaan is naar de rol van banjo’s in films of in de populaire cultuur. De banjo heeft toch de naam de ‘poor man’s guitar’ te zijn. Toch wilde de twee broers van Snoopy (de hond van Charlie Brown) niets liever dan banjo spelen.

In de jaren ’30 / ‘40 komt de banjo redelijk vaak voor in muzikale films, meestal als onderdeel van een jazz- of countryorkest dat in de film voorkomt. Later keert de banjo terug in westerns (The Man who shot Liberty Valance, 1968). Of in films over oude muziek (in Brother where art thou speelt Tim Blake Nelson behalve een van de drie ontsnapte gevangenen ook de banjo).

Steve Martin had al voor zijn doorbraak op tv en in films succes met zijn stand-up-act waarin hij met een pijl door zijn hoofd op de banjo speelt. Later doet hij zijn trucje nog over in The Muppet Show en tegenwoordig speelt hij in een serieuze Americana-band op de vijfsnarige. Ondanks het goede werk dat Martin deed voor de representatie van de banjo in de populaire cultuur, wist Will Ferrell dit weer compleet teniet te doen door zijn flauwe misbruik van de banjo in Land of the Lost (2007). Maar gelukkig zijn er ondertussen weer betere tijden aangebroken voor het ronde snaarinstrument met het nikkelen geluid. Vorig jaar speelde Rachel Weisz nog een lekker potje in Brothers Bloom en in Zombieland maakte Woody Harrelson op geniale, multifunctionele wijze gebruik van het killer instrument (check youtube – het liedje dat hij begint te spelen is natuurlijk een muzikale verwijzing naar The Deliverance).

Op het R’damse filmfestival van 2010 is de banjo in ieder geval te zien in Wes Anderson’s Roald Dahl-adaptatie Fantastic Mr. Fox. De banjo in deze poppenanimatie wordt bespeeld door Petey, een mannetje dat verrekte veel weg heeft van de vroegere Pulp-zanger Jarvis Cocker. Niet voor niets, want de muziek van de film komt ook van Cocker. Of hij zelf de banjo heeft aangeraakt is niet bekend. Deze poppenanimatie bewijst in ieder geval dat de banjo anno 2010 helemaal terug is.

Film-O-Fictie, afl. 15: Un Prophète

2010-01-25T14:20:00.002+01:00

Korte impressies geïnspireerd door films.
Tweede reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2010

Eindelijk zou ik al die boeken kunnen lezen die nog op mijn pijnplank liggen. Dikke klassiekers, prachtige vergeten dichtbundels, must-read-books uit de vorige eeuw, alle genomineerde boeken voor alle literaire prijzen. Alle tijd zou ik hebben. Ik zou eindelijk die studie af kunnen maken of een andere erbij gaan doen. Nooit meer gestoord worden door de dagelijkse bezigheden, het gestress op het werk, het geregel in huis. Eindelijk zou ik dat boek kunnen schrijven dat al jaren rondzoemt in mijn hoofd, waarvan ik al vijftien mislukte beginpagina’s heb liggen ergens. Eindelijk. Eindelijk.

Dit romantische beeld schiet even door mijn hoofd als Malik (19) voor zes jaar de cel in gaat en van een celgenoot een boek aangereikt krijgt. Als Malik de kans krijgt te leren lezen en misschien zelfs Frans te leren. Hij is slim genoeg, dat blijkt wel als je ziet hoe hij zich vervolgens (2,5 uur lang) opwerkt tot harde crimineel binnen en buiten de gevangenis. Want vergeet al die romantische studie-, lees-, en schrijfmogelijkheden. Vergeet de zeeën van tijd, die je tussen vier muren zou hebben. De Franse gevangenis zoals die uit Audiard’s film Un Prophète naar voren komt, is er een waar je enkel leert te overleven. Of niets leert en niet overleeft.

Overredingskracht

2009-05-06T15:00:00.004+02:00

Als ik niet eens
met een frisse kop in de morgen
de man aan de andere kant kan overtuigen
van de voordelen van links boven die van rechts
wat moet ik dan als vertegenwoordiger van de mensheid
tegenover de verdedigers van het vrije woord beginnen

de man in de spiegel heft zijn linkerhand
als ik mijn rechter omhoog heb gestoken
de man schudt nee met zijn hoofd
ik ben het er niet mee eens

Pantoen

2009-04-23T11:11:00.001+02:00

daar rent ze naar buiten
zichzelf voortdurend verrassend
stopt ze en pakt ze een takje van de grond
vergeten wat ze van plan was

zichzelf voortdurend verrassend
botst ze tegen het leven op
vergeten wat ze van plan was
gaat ze er dwars door heen

botst ze tegen het leven op
stopt ze en pakt ze een takje van de grond
gaat ze er dwars door heen
daar rent ze naar buiten

*verscheen eerder als 8e pantoen in de Pantoen Power-reeks op www.derecensent.nl

Autosleutels gevonden dankzij Google

2009-04-03T12:09:00.005+02:00

Sta ik daar, op de parkeerplaats, klaar om te vertrekken. Ik zoek in elke zak, kijk in elke vakje van mijn laptoptas. Maar nee, geen autosleutels. Ik vind wel een visitekaartje, dat ik kwijt dacht te zijn en een stoffig pepermuntje dat ik, bij gebrek aan vuilnisbak, maar in mijn mond stop. Dan kom ik op een idee. Ik activeer mijn Blackberry, open Google en type ‘autosleutels’ in. 330 duizend vindplaatsen. Logisch, dat werkt natuurlijk niet. Ik specificeer de vindplaatsen door het intikken van mijn kentekennummer en combineer de uitkomsten met de GoogleEarth-functie en blijf inzoomen tot ik alleen nog de parkeerplaats in beeld heb. Op het schermpje van mijn Blackberry ontdek ik mijn auto met ernaast een kaal hoofd. Ik kijk omhoog en zwaai naar de heldere lucht. ‘Satellite of love, way up to mars, soon it’ll be filled, with parking cars’, neuriet Lou Reed in mijn hoofd. Met mijn arm omhoog, voel ik iets kriebelen in de mouw van mijn colbert. Ik schud mijn arm heen en weer en voel iets hards in mijn oksel zakken. Zo blij als een kostschooljongetje dat na de laatste les de zon in rent, trek ik mijn overhemd uit mijn broek en raap ik vervolgens mijn autosleutels van de grond. Met hernieuwd plezier piep ik mijn autodeuren weer open. Voor dit gelukzalige gevoel zou je haast express dingen kwijt gaan raken. Ik stap in en wil mijn Blackberry afsluiten, maar zie nog net op het schermpje dat, dankzij de satelliet-vertraging, mijn miniatuur-zelf zijn hand opsteekt en naar me zwaait. Vervolgens staat het mannetje te dansen met zijn armen in de lucht. Wat een vrolijke idioot! Zonder er te goed bij na te denken, verstop ik mijn Blackberry onder mijn autostoel. Tot ik ‘m weer gevonden heb.

Causaliteitsprobleem

2009-03-27T15:33:00.002+01:00

Vroeg ze aan mij of ik in de jaren ’50 op die en die school had gezeten. Ik moet erbij vertellen dat ik niet mijn beste dag had - die ochtend was ik wakker geworden met nog meer losse haren op mijn kussen dan de dag ervoor, er lagen zelfs grijze haren bij, die de hoop al hadden opgegeven - onderweg naar de badkamer, sliep mijn voet nog, waardoor ik over de drempel struikelde – eenmaal weer omhoog gekrabbeld zag ik mijn gezicht in de spiegel en vroeg ik me of er al een spiegel met ingebouwde photoshop-mogelijkheden op de markt is. Ik had toch minimal acht uur geslapen en gister netjes mijn medicijnen ingenomen. Waar was dan mijn normale gezicht gebleven?.
‘In de jaren ’50 was ik nog niet geboren,’ antwoordde ik haar.
‘O, sorry,’ zei ze beteuterd. De vrouw, die ik een jaar of 60 schatte, rolde een bal naar haar kleindochter die aan de andere kant van de speeltuin stond.
‘In de jaren ’60 ook nog niet,’ vulde ik aan.
‘Dus dat is niet je kleinzoon, daar op de glijbaan?’
‘Nee, dat is de buurjongen.’
‘O, heb je ooit overwogen er iets aan te laten doen?’
‘Aan de buurjongen bedoel je? Nee, daar kom ik niet aan.’
‘Nee, ik bedoel je uiterlijk, je gezicht.’
‘O, dat. Nee, dat trekt wel weer weg. Het is nu pas 11 uur. In de loop van de middag neem ik een paar glaasjes van mijn medicijn en dan durf ik mezelf weer in de spiegel te kijken. Voor de omgeving wordt het dan ook beter. Voor ik ‘s-avonds naar bed ga, neem ik nog mijn laatste twee glazen wijn en dan zie je er niets meer van.’
‘Is al die drank niet eerder de oorzaak dan de oplossing van je probleem?’
‘Volgens mij bent u degene met een probleem. Eerst denkt u aan mijn gezicht te kunnen aflezen dat ik bij u in de klas heb gezeten en daarna ziet u mijn buurjongen aan voor mijn kleinkind.’
‘Janneke, we gaan!’
De vrouw staat op en loopt naar het meisje toe. Mijn buurjongen roetsjt nogmaals ondersteboven van de glijbaan af, zoals ik het hem geleerd heb.

12-Stappenplan voor verplichte visites

2009-03-20T17:19:00.001+01:00

Stap 12: doe de deur dicht en ga
Stap 11: zeg ‘tot ziens’ en ‘da-ag’
Stap 10: wacht even en denk na
Stap 9: hoor ze aan en glimlach

Stap 8: drink toch nog een kop thee
Stap 7: zeg ‘ik moest weer eens gaan’, / ‘morgen weer vroeg op’ of / ‘wat is het alweer laat’
Stap 6: drink je eerste kop thee
Stap 5: bevestig of beaam / dat het ‘lekker’, ‘top’ of / ‘z’n gangetje wel gaat’

Stap 4: sluit je zelf als een kluis
Stap 3: zeg ‘ja’ en ‘amen’, lach
Stap 2: kus de wangen in huis
Stap 1: stap binnen, groet de dag

Band zoekt zanger (per direct)

2009-03-13T12:57:00.002+01:00

Nadat ik mijn dochter naar de opvang heb gebracht, fiets ik linea recta door naar de oefenruimte. De Haagse popliefhebbers kennen de exacte locatie. Als ik de hoek om kom, merk ik tot mijn geluk dat er nog niemand is. Uit mijn rugzak haal ik een thermoskan en schenk mezelf wat honingthee in. Ik zie geen meldingen op de deur, binnen brandt geen licht. Van de ophef gister is hier niets te merken. Zouden ze wel komen? Ik gok van wel. Vrijdagochtend oefent de band altijd. Met of zonder zanger.
Ik pak de stapel printjes en neem nog eens de teksten van hun hits door. Uit de tram op het plein stapt een groep tieners. Even lijken ze deze kant uit te komen, maar ze lopen door naar het college verderop. Een oude Scheveningse punker fietst voorbij, leeg kinderstoeltje achterop, zwarte uitlopers in zijn haar. Schichtig kijkt hij mijn kant op. Inderdaad, het leven is een roetsjbaan. Dan stopt er een zwarte Amerikaanse slee en stappen de drummer, de bassist en de gitarist uit. Ze zien er moe uit, wat wil je met zo’n persconferentie van gisteren.
‘Ben jij de enige?’ zegt de bassist tegen mij. Ik knik en loop achter ze aan de ruimte in. Ze werpen hun jassen in een hoek en pluggen hun instrumenten in de amps. Ik herken het oude jongerencentrum nog in de ruimte, al heeft de band er echt zijn eigen hok van gemaakt. Perzen op de grond en tourposters op de wanden. Een groot whiteboard met de setlist van de laatste optredens bedekt de muur waar vroeger het kleine podium voor stond. Terwijl ik nog met mijn microfoonstandaard sta te klungelen, raggen de mannen het intro van hun laatste hit extra agressief door de ruimte. Ik blader door mijn stapel printjes en val – heel Sinatriaans - net na de juiste tel in. Halverwege die eerste song, stopt de drummer ineens met spelen, gevolgd door de andere twee. Ik hoor mijn stem ineens a cappella door de ruimte schreeuwen en stop verschrikt. De gitarist wijst met de kop van zijn gitaar een songtitel aan op het whiteboard en de drummer zet in. Ik zoek tussen mijn stapel A4-tjes, maar deze Who-cover zit er niet bij. Dan maar hopen dat mijn geheugen nog niet aan het aftakelen is. Ik schmier me door het nummer heen en herhaal het refrein een keertje extra.
De deur gaat open en de, voorheen lokale, pop-presentator rijdt zijn zwarte scooter naar binnen. Achter hem stappen de manager en de vader van de drummer uit een auto. De manager verzoekt mij buiten te wachten. Ik kijk de straat in en vraag me af waarom ik de enige ben op deze auditie. Een oudere man laat zijn hond en (klein)kind uit. Hij doet me denken aan die toetsenist van die nog oudere cabaretier, die eerst in allerlei grote Haagse bands zat. De man steekt zijn hand op naar de kale zanger, die op de fiets voorbij komt. ‘Hoi Hans,’ zegt hij. ‘Hé, Robert!’ klinkt het terug.
Achter mij gaat de deur open: ‘Je mag binnen komen.’ Op de snaredrum ligt een contract klaar. De drie bandleden, de manager, de vader en de presentator hebben hun krabbel al gezet. Afwachtend kijkt het gezelschap me aan. De toekomst van de band ligt in mijn handen. De toekomst van de Haagse popmuziek, van de Nederpop…
‘Als je dit tekent,’ zegt de manager, ‘kies je ervoor je mond te houden tegen de andere kandidaten die in het najaar mee zullen gaan doen met de groots opgezette tv-show: ‘Band zoekt - per direct - zanger’ bij RTL5. Scooterboy hier, zal de boel presenteren en de jongens zullen zelf de jury vormen. We zullen ervoor zorgen dat jij de talentenshow wint. Maar jij houd je mond, behalve natuurlijk als je geacht wordt te zingen.’
Ik neem achter de drums plaats en pak de pen. Ik doe alsof ik de kleine lettertjes lees en trommel wat met de pen op het vel van de snaredrum. ‘Hé, schiet eens op, we zoeken geen drummer!’

17 + 17 = 34

2009-02-27T15:11:00.003+01:00

Welkom in dit korte verhaal. Aan het slot zult u denken: ‘was dit alles’ en dat blijkt dan ook zo te zijn. Hieronder vindt u de woorden die nodig waren om dit korte verhaal mogelijk te maken. Ik heb ze voor u in de juiste volgorde gezet. Doet u er uw voordeel mee. Ik ben slechts een tussenpersoon. Ik ben uw verteller.

Lies heeft spijt. Spijt van de studiekeuze die ze maakte toen ze 17 was en waardoor ze nog steeds werkt als administratief medewerkster. Spijt van het feit dat ze haar vader zo weinig ziet, ondanks dat hij vaak genoeg naar haar vraagt. Spijt van de bank die ze vorig jaar bij de IKEA kocht en waar ze op zal blijven zitten tot het tijd wordt voor de volgende bank. Spijt van afgelopen woensdag. Woensdagavond om precies te zijn.

Een beetje verteller komt niet tussenbeiden, maar ik dring mij al na één alinea op. Met een persoonlijke noot, nog wel. Ook ik kocht ooit zo’n mooi uitziende bank, die bij nader inzien voor geen meter zat. Gewoon even zitten, zoals je in de winkel of op visite doet, gaat nog wel, maar echt lang zitten, hangen en leven op die bank kon echt niet. Een houten kont kreeg je van die bank. Toch heb ik er dertien jaar meegedaan. Gewoon omdat je niet elke dag zomaar een nieuwe bank koopt. In die zin snap ik Lies wel. Genoeg geleuterd, terug naar Lies en direct maar terug naar die bewuste woensdagavond.

Lies kijkt uit haar woonkamerraam naar de straat. De straatlantaarn zijn net aangegaan, de lucht kleurt roze en de afwas staat op Lies te wachten. Vlak langs haar raam loopt een schim voorbij. Aangezien de schim te onverwacht kwam en te snel ging, ziet Lies pas wie het is, als ze de bel hoort, opstaat en haar voordeur opent. Een jaar of zeventien hooguit.
‘Ik ben Selje. Mag ik wat van uw tijd gebruiken.’
Mooie jongen, vers van de middelbare school, geen pukkels.
‘Ik sta hier namens de hartstichting.’
En nog assertief ook.
‘Sorrie dat ik je onderbreek. Heb je een collectebus?’
‘Nee, ik wil u graag vragen om deze lijst te tekenen. We hebben uw steun hard nodig.’
‘Ik teken niets aan de deur,’ zegt ze botter dan ze had gepland. ‘Maar mag ik mijn handen langs je kaken en dan onder je oren door, in je haren,’ voegt ze er bijna aan toe.
‘Oké, dan zal ik u niet langer ophouden. Een prettige avond nog.’
De jongen belt bij de buren aan en Lies doet haar deur dicht. Ze loopt naar haar woonkamer en spiekt langs de gordijnen. Selje vangt ook bij de buurman bot. Lies leunt tegen de vensterbank. Zeventien plus zeventien is vierendertig. Toen Lies zo oud was als deze jongen, was ze lang niet zo assertief. In die tijd was dat ook helemaal niet nodig, want hij bestond toen nog niet.

Zo, dat was het hele verhaal. Kort hè en ook een beetje onbevredigend misschien. Wacht maar. Volgend jaar is Selje 18 en loopt hij weer met een intekenlijst van de hartstichting langs de deur van Lies. Lies is dan 35. Ze heeft een assertiviteitstraining achter de rug en zit op haar nieuwe bank al bijna een jaar op hem te wachten.

Perdu-clublied

2009-02-20T09:00:00.005+01:00

Ter felicitatie van het Poeziecentrum Perdu met hun 25 jaar Verloren tijd kwam ik met The Catchers (stuk voor stuk die-hard supporters van Perdu) bijeen om een clublied op te nemen.

Het clublied is hier te beluisteren. , zing mee:

'Perdu, gaat nooit verlo-oren.' (herh)

Going underground

2009-02-10T17:33:00.003+01:00

Het nieuwste boek van tuinarchitect Sjaak Beerkens, Going underground, is enkel verkrijgbaar als legale download op zijn website. Deels omdat geen uitgever zo gek is van wroeten in de aarde als Beerkens zelf. Deels omdat geen redacteur wijs kon uit de door Beerkens ingesproken hoofdstukken.

Zoals zijn fans van hem gewend zijn, duikt Beerkens weer met beide armen en heel zijn hoofd zijn achtertuin in. Waar zijn vorige boek de flora en fauna boven de grond behandelde, gaat de ‘Beer’ nu ondergronds. Diverse fascinerende grondsoorten komen voorbij met daarin de bijbehorende levende wezens. In zijn karakteristieke Appelternse accent (niet te verstaan voor iemand van buiten de regio) bazelt Sjaak over wormen, torren en duizendpoten. Hoogtepunt van de zoektocht is het tellen van de pootjes van de duizendpoot. Beerkens komt erachter dat het handiger is om af te tellen dan op te tellen, aangezien die ‘verdullemde deuzendpoot geen sekondje stil kan zetten’.

Going Underground zal het laatste boek van Beerkens zijn. Op 12 december werd zijn lichaam gevonden onder in een kuil in zijn achtertuin. Beerkens is in het harnas, op z’n Tommy Coopers gestorven, omringd door zijn zo geliefde aarde en bezeten door zijn eigen wormen. Naast zijn lichaam vond de buurvrouw (die afgaande op de lucht, zich afvroeg wat die Buurbeer nu weer aan het koken was) een mp3-speler. De zoon van de buurvrouw ontdekte op deze speler enkele urendurende voice-recordings die hij integraal online zette. Onwetend van het oeuvre van zijn buurman, zorgde deze buurjongen ervoor dat Sjaak Beerkens alsnog zijn 35-delige achtertuinboekenreeks kon voltooien.

Over vijf minuten

2009-02-05T22:09:00.002+01:00

Mijn dochter klimt op de vensterbank, haar hoofd nog naar de tekenfilm op tv gericht. Met haar rechterarm zoekt ze in de lucht naar iets van mij – een schouder of een arm. Ze kijkt om en pakt me vast.

‘Komt mama al?’
‘Over vijf minuten.’

‘Als dit filmpje is afgelopen,’ verhelder ik mezelf.

Halverwege deze laatste woorden, sta ik op uit mijn stoel en klim ik op de gereedstaande keukentrap. Op de bovenste tree ga ik zitten en kijk naar beneden. De naar mama-verlangende driejarige dochter en haar vader. Samen in een stoel. Zij zal over een week of twee voor het eerst weer lachen. Hij alleen nog maar voor de goede sier en uit gewoonte. Als mama dit keer niet.
Zes treden brengen me weer op de grond.

‘Komt mama nu al?’
‘Bijna.’

Film-O-Fictie, afl. 14: Flashbacks of a fool

2009-01-31T16:18:00.002+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009.

'I don't like to look at me thru' your eyes.'
'Why?'
'I like my own perspective better.'

'We don't need to go to the movies.'
'Why?'
'Cause we live in them.'

Film-O-Fictie, afl. 13: Troubled water

2009-01-30T13:30:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009

'Ken je het verhaal over Jezus die over het water liep?'
'Ja, de moraal is: als je gelooft, blijf je drijven en als je niet gelooft, zink je.'

'Hold me,' zegt de print op zijn sweatshirt. Hij pakt het kind op en houdt het vast, draagt het in het water, doopt het in de naam van de vader, de zoon en de heilige geest. Maar niet heus. Later speelt hij op het orgel in de kerk 'Bridge over troubled water'. Een donderende magistrale versie van het Simon & Garfunkel-gedrocht. Maar de moeder is geroerd, tot ze de organist herkent. Dan is ze compleet uit het veld geslagen.

Zonden, geloof, vergeving. Alles in de film Troubled water keert terug naar de bron: het water. Claustrofobisch beklemmend.

Film-O-Fictie, afl. 12: Room and a half

2009-01-29T08:45:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009

In Memoriam

Mijn gedachte aan jou glipt weg als een dienstbode die ontslag heeft gekregen,
nee! als een perron met het bord Vyritsa of Tartoe.
Maar er doemen gezichten op die elkaar niets zeggen,
plaatsen zonder verleden, routes nergens naartoe
en zij vullen het vacuum. Klaarblijkelijk zal niemand
van ons het tot een standbeeld brengen. Klaarblijkelijk produceren
onze aderen geen kalk genoeg. 'Bij ons,' kon je soms opvliegend
zeggen, 'zijn er in de familie nooit militairen
of grote denkers geweest.' En terecht, want het water
der Newa zou niet nog meer reflecties verdragen.
Laat staan dat een moeder daar, dat zij met al haar vaatwerk
heel blijft in 't perspectief van haar zoons latere levensdagen!
Kijk hoe ook de sneeuw, dit marmer der behoeftigen wegteert
omdat zij geen lijf heeft, het onvermogen kennend van hersencellen -
kronkels, om precies te zijn - zich te herinneren hoe jij je best deed
met poeder je blos op duurzaamheid af te stellen.
Al wat me rest is mijn nek met mijn hand tegen blikken te beschermen,
terwijl ik steeds maar 'ze is dood, ze is dood' zal prevelen
in steden die het natte maaswerk van mijn netvlies scheuren
onder 't gerinkel van lege flessen die men in gaat leveren.

(Uit: Joseph Brodsky - De herfstkreet van de havik, Een keuze uit de gedichten 1961-1986, De Bezige Bij, 1996. p. 229. Vertaling: Kees Verheul)

Room and a half is een twee uur durend portret over Joseph Brodsky, de Russische dichter die in 1940 werd geboren, in 1972 naar de V.S. emigreerde, in 1987 de Nobelprijs won en in 1996 overleed. In de film maakt Brodsky een boottocht terug naar St. Petersburg en denkt aan zijn ondertussen overleden ouders, zijn oude Russische vrienden en zijn huidige Amerikaanse vrienden terug. Room and a half is een film over heimwee, over samen zingen, dansen en leven. Feiten, fictie en vooral poëzie lopen in de film op een heel logische wijze dwars door elkaar heen.

Film-O-Fictie, afl. 11: 35 Rhums

2009-01-28T16:07:00.002+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009

Op haar weg naar huis zoekt Jo (2e van links) een witte rijstkoker uit en neemt hem mee. Als haar vader (3e van links) thuiskomt, zet hij een rode rijstkoker voor haar neus.
'Je bent het niet vergeten,' zegt ze.
'Had je dat gedacht dan?'

Aan het eind van de film 35 Rhums, als er betrekkelijk weinig is gebeurd, dan dat de goede relatie tussen vader en dochter bevestigd is, vertrekt dochter uit huis en vindt vader een pakket in haar kamer, opent het en zet de witte rijstkoker naast de rode.

Film-O-Fictie, alf. 10: Eldorado

2009-01-28T11:31:00.004+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009.

Vergis je niet, ik ben niet je broer. Ik lijk ook niet op hem of op jou. Ik ben enkel even veel jaar jonger dan jij bent en heb ook een verslavingsachtergrond. Dus help me niet omdat ik je aan je broer doe denken. Daarmee help je mij en niet hem. Want hij is niet te redden. Hij is al verloren.

Eldorado is een roadmovie over een man die de inbreker die hij in zijn huis betrapt, meeneemt om hem ergens af te zetten. Dat afzetten duurt twee dagen. Een komische film, met tragische (egocentrische) leermomenten zoals: vertrouw geen junks of help alleen een ander als je je er zelf beter van gaat voelen, maar tegelijk: laat je niet weerhouden door dit soort egocentrisme, je kunt ook alleen thuis blijven zitten...

Film-O-Fictie, afl. 9: Snow

2009-01-27T13:40:00.002+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009

Elke morgen wast ze haar benen, haar armen en gezicht bij de waterbron buiten. Ze trekt haar hoofddoek strak en gaat naar haar schoonmoeder. Ze zet koffie en meet de bloeddruk van haar schoonmoeder. Vervolgens gaat ze met de andere vrouwen van het kleine dorp pruimen persen om jam, sap en chutney van te maken. 'S-avonds spelen ze hints: 'Ja, jij doet vader na en jij mijn man.' De kinderen vragen af en toe of papa nog terugkomt en dan wordt er gelogen tot ze oud genoeg zijn om de waarheid zelf al door te hebben. Het enige jongetje in de gemeenschap moet elke dag geknipt worden, zo snel groeien zijn haren.

Snow speelt in 1997 in een Bosnisch dorp waar haast geen mannen meer over zijn. Snow toont de treurnis van oorlog als de oorlog over is. Snow toont de kracht van vrouwen.

Film-O-Fictie, afl. 8: Unmade beds

2009-01-26T13:46:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009.

Mocht je telkens vergeten wat je de vorige avond hebben meegemaakt, maak polaroids van wat je doet, maak aantekeningen terwijl je het meemaakt. Die aantekeningen lezend en die polaroids bekijkend, zul je je dan de volgende dag nog steeds afvragen wat je de vorige avond hebt gedaan. Behalve dan dat je aantekeningen hebt gemaakt en polaroids.

Axl in Unmade beds is elke avond dronken en wordt 's-morgens in een vreemd bed wakker. Vera daarentegen wil het liefst zo min mogelijk weten van wie ze ontmoet en op wie ze verliefd wordt. Toch is zij degene die polaroids en aantekeningen maakt. Als hun levens elkaar kruisen, wordt hij de volgende morgen in zijn eigen bed wakker met een polaroid in zijn jaszak. Hij vraagt zich af wie het meisje op de foto met dat elandmasker is...

Film-O-Fictie, afl. 7: Wendy & Lucy

2009-01-25T11:27:00.001+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009

Hoe goed een film ook is, soms schieten er andere zaken door je hoofd als je zit te kijken. Op slappe momenten in een komedie met Owen Wilson (Drillbit Taylor is een recent voorbeeld van een slappe Wilson-komedie) zie ik niet de rol die hij speelt, maar enkel de acteur en zijn onlangs mislukte zelfmoordpoging. Een sterke komedie die je nog van dat beeld af weet te leiden (Darjeeling Limited kreeg dat voor elkaar). De overdonderende badman-film The Dark Knight gaf genoeg afleiding, maar toch hamert de media (postume Globe!, Oscar!) de rauwe realiteit wel weer in je kop. Ook de ex van de overleden Heath Ledger heeft hiermee te maken. Ze was het afgelopen jaar veelvuldig in het nieuws als het ging om de begrafenis en erfenis, zeker in verband met hun gezamenlijk kind. Michelle Williams was al een behoorlijke ster, maar niet zo groots als Ledger. Ze brak door in de jeugdsoap Dawson's Creek en speelde verdienstelijke rollen in Prozac Nation en Brokeback Mountain en is binnenkort in Synedoche, New York te zien.

Op het Rotterdamse filmfestival draait de kleine film Wendy & Lucy, van Kelly Reichardt (Old Joy), een roadmovie waarin niet gereisd wordt. Williams speelt de hoofdrol van een op de vlucht ogende jonge vrouw wiens auto ermee kapt, waarna ook nog eens haar hond ervandoor gaat. Treurnis, met een verwarrend element, want er wordt zo goed als niet duidelijk waarom ze op reis is en voor wie of wat ze vlucht. Heel veel vragen omlijsten het mooie treurige spel van Williams. Eén vraag blijft mij, ondanks de kwaliteit van de film, de hele film door mijn hoofd spelen: werd de film voor of na zijn dood opgenomen?

Film-O-Fictie, afl. 6: Helen

2009-01-24T16:01:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009.

'Ben jij niet dat meisje van dat politiebericht?'
Ze kijkt verschrikt om. 'Je weet wel, dat was gisteravond op tv. Zo'n reconstructie over een verdwenen meisje. Ze had precies zo'n gele jasje aan als jij.'
'Ik heb gister geen tv gekeken.'
'Ben jij soms zelf het verdwenen meisje?'
'Ik sta hier toch voor je, dan kan ik toch niet verdwenen zijn.'
'Dat klinkt logisch, maar je kunt ook door iemand als vermist opgegeven zijn en dat zelf nog niet door hebben.'
'Ik weet niet waar je naar toe wilt met je praatjes, maar ik ga verder met mijn wandeling.'
'Pas maar op, voor je het weet ben je verdwaald. En wat verdwaald betekent voor de persoon in kwestie kan heel snel als 'verdwenen' worden geinterpreteerd door degene die je missen.'

Film-O-Fictie, afl. 5: Yes, I can see dead people

2009-01-24T13:45:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009.

Zwarte lamellen voor haar ogen. De ruimte is slecht verlicht. Een lang vaal shirt tot net boven haar knieën. Blote voeten op de kale vloer. Een hakmes in haar hand. 'Wil je ook een broodje?' Ze draait zich naar het aanrecht, terwijl ik verder de keuken inloop. 'Ja, lekker,' stamel ik. Haar billen schudden door haar shirt heen als ze de broodjes openzaagt.

Soms zie je dode mensen, die toch blijken te leven. Soms zie je levende mensen, die achteraf dood moesten zijn. Je zicht bedrogen door je gedachten. Yes, I can see dead people is Aziatische horror, maar tegelijk een universeel gedachtenspel.

Film-O-Fictie, afl. 4: Last Conversation

2009-01-23T10:06:00.004+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009.

'Nee, jij gaat helemaal niet ophangen. Ik ben nog lang niet met je klaar,' schreeuwt ze door de telefoon. Overdonderd door haar precieze bewoording en haar harde stem, schreeuw ik iets onzinnigs terug. Ik besef dat ik ook deze woordenwisseling weer zal verliezen. Ze heeft namelijk gelijk en kan dat in het heetst van de strijd altijd het beste onder woorden brengen. Natuurlijk verliest ze haar 'temper', maar niet, zoals ik tegelijk haar 'reason'. Ook houdt ze het cynisme - dat aan ruzies vastgebakken lijkt - binnen de perken. Ze beantwoordt enkel een klacht van mijn kant met de juiste woorden: 'Ik heb tijd genoeg, ik had zelfs altijd tijd voor jou.'

80 minuten duurt de autorit die Johanna ter Steege maakt. 80 minuten duurde ook die ene take die het kostte om de film te maken. In die 80 minuten belt de vrouw in de auto met haar ex. Een woordenwisseling die duidelijk maakt hoe nauw ze nog met haar ex verbonden is. Niet alleen via de telefoon.

Film-O-Fictie, afl. 3: Delta

2009-01-22T18:20:00.004+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009.

Als mijn zus naar me kijkt vanaf de andere kant van de kamer - ze zit op de bank, terwijl ik in de open keuken achter het aanrecht sta - weet ik precies wat ze bedoelt. Het is de manier waarop ze kijkt. Ik probeer op dezelfde manier terug te kijken. Je kunt zelf aan mijn zus vragen of mijn non-verbale communicatie goed is overgekomen. Volgens mij was dat het geval, want ze glimlachte minzaam: ook ik vind 'stieflul' een goede benaming van de nieuwe vriend van onze moeder. Niet dat we onze moeder geen vriend gunnen. We gunnen haar liefde. Dat is iets heel anders.

Delta is een film vol ogen en erg veel slechte mannen. Vanwege dat laatste geen film om vrolijk van te worden. Al komt er ook een erg mooie, verboden en daarmee verwarrende liefde in voor. En een mooi huis op het water en verschrikkelijk mooie vioolmuziek. Maar goed: niet kijken is het advies, want daar word je vrolijker van, al ben je een broer en heb je een zus of al ben je een zus en heb je een broer.

Film-O-Fictie, afl. 2: Gomorra

2009-01-21T19:34:00.003+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009.

Met enkel hun onderbroeken aan schieten de gassies hun wapens leeg in het meer waar ze net als kleine jongens in hebben gezwommen. Ze willen Tony Montana (Al Pacino’s rol in Scarface) zijn en voor ze die wens uitgesproken hebben, zijn ze al gerekruteerd voor de Italiaanse maffia. Kleine jongens die pistooltjes en autootjes willen om mee te spelen. Als ze die dreigen te verliezen, meppen ze om zich heen. Als de jongetjes groter zijn veranderen de wapens en daarmee de hoeveelheid aan slachtoffers. De jongetjes blijven verlangen naar speelgoed en macht. En ze blijven huilen als dat hen wordt afgenomen.

Gomorra is een van de treurigste films die ik de laatste jaren zag. Ten eerste vanwege het gevolg: zowel de schrijver van het oorspronkelijke anti-maffiaboek als de regisseur werden/worden bedreigd door de maffia. Ten tweede vanwege de inhoud. Het gaat niet enkel over de gewelddadige verlangens van jongetjes, wannabee-gangster-gedrag, maar ook over mannen die tot hun nek in de maffia zitten. Criminelen zelf, maar ook bijvoorbeeld textielondernemers die onder druk van de ‘camorra’ hun werk doen en anders afgeperst worden. Het meest treurige aan deze film is dat hij waarheidsgetrouw aandoet en daardoor weinig hoop geeft.

‘Boys will be boys’. Illegale kopieën van deze film werden in Napels verkocht door de ‘camorra’ zelf, zo las ik in de krant.

Film-O-Fictie, afl. 1: Slumdog Millionaire

2009-01-20T11:59:00.005+01:00

Korte verhalen geïnspireerd door films.
Eerste reeks n.a.v. het International Film Festival Rotterdam 2009.

In een hoog gelegen houten toilethok zit de jonge Jamal te kakken als hij hoort dat zijn grote held, Amitabh Bachchan, op het zelfde moment zijn sloppenwijk inrijdt voor een bezoek. Aangezien zijn toilethok van buitenaf dicht zit, is er maar één manier om bij de grote filmster te komen. Hij knijpt zijn neus dicht en springt door het kakgat meters naar beneden om terecht te komen middenin…

Op een verjaardag van mijn neefje rennen hij (9) en ik (8) de kamer vol visite binnen. Ik ga zitten naast een oom van mijn neef, die niet mijn oom is. Nee, dit is geen raadsel, dus het is ook niet mijn vader. Die oom wijst naar mijn broekspijp en schoen en zegt: ‘heb je soms in het grasveld hiervoor liggen rollen?’ Om zich vervolgens naar het hele gezelschap te wenden: ‘Schijten die honden hier ook al zoveel?’
Ik wil opstaan, om mijn schoen en mijn broek te wassen, maar vooral om het rood van mijn gezicht af te schrobben en hier zo snel mogelijk te verdwijnen. ‘Hé, niet over mijn tapijt lopen met die poepschoenen,’ verergert mijn tante de situatie. Ik zie aan het bruine spoor op het witte tapijt precies hoe ik naar binnen ben gelopen en trek voorzichtig mijn vieze schoen uit. De verjaardagsgasten volgen mijn handelingen en roepen ‘ooh’ als ik, in mijn mislukte voorzichtigheid, mijn uitgetrokken schoen laat vallen.

Nadat ik dit verhaal aan mijn psychiater vertelde, viel volgens hem alles op zijn plaats. Mijn perfectionisme, mijn faalangst, mijn angst voor groepen mensen. Kortom mijn anti-sociale gedrag en daaruit volgende vluchtgedrag uit de werkelijkheid (regelrecht de bioscoop in).

Twaalf jaar voor Jamal, dook Renton (Ewan McGregor) in Trainspotting ook al in een toiletpot. Renton kwam terecht in een wonderschone hallucinerende onderwaterwereld. Misschien mag regisseur Danny Boyle ook eens aan zijn psychotherapeut zijn stoelgang-fascinatie uitleggen…

Jamal in Slumdog Millionaire weet nadat hij uit de poepberg onder het toilethok is geklommen, met gemak zijn held te bereiken. De, om de Bollywoodster heen dringende, mensen wijken uiteen bij het zien en ruiken van deze besmeurde jongen. Eenmaal vooraan haalt Jamal een foto uit zijn broekzak, die Amitabh nog signeert ook.

Een bolle 'w'

2008-12-15T21:43:00.004+01:00

Schrijven met de pen
- in tegenstelling tot tikken op een toetsenbord -
geeft je het genot
van de bolle 'w'
waarna het genot alleen nog maar toeneemt
als je exact in de regel onder die bolle 'w'
op het juiste moment de puntjes op de 'i' zet

Sneeuwen geleden, of de relatieve leeftijd

2008-12-04T19:24:00.001+01:00

Het is buiten al net zo wit als op mijn pc. Nu kan ik over de vallende sneeuw gaan schrijven, maar niets geeft de witte wereld zo goed weer als een leeg Word-bestand.

Het moet een jaar of twintig geleden zijn dat het eens enorm sneeuwde… Nee, helemaal niet! Ten eerste gebruik je niet zo’n oubollige formulering als ‘Het moet een jaar of wat geleden zijn’ en daarnaast denk ik terug aan de tijd dat ik zeven was en dat is geen 20, maar 30 jaar geleden.

Een raar mechanisme is dat. Als ik in de spiegel kijk, zie, voel en ben ik 37. Als ik echter over mezelf nadenk, ben ik altijd jonger. Meestal trek ik er in gedachte een jaar of vijf af, maar in bovenstaand geval zelfs tien. Dat tijd relatief is, heeft Einstein ons al (vaak tevergeefs) proberen uit te leggen. Je kunt ‘uren’ op een trein staan te wachten, terwijl hij twee minuten te laat is. De zomervakantie is echter over voor je er erg in hebt. De afwijking waar ik het hier over heb, is toch net even anders.

Dat ik al jaren (ergens tussen de vijf en de tien keer) mijn verjaardag niet vier, is niet de oorzaak van mijn gevoelsmatige leeftijdsvermindering. Dat is slechts een kwestie van jezelf voor de gek houden. Waarschijnlijk is het eerder een symptoom van dit verschijnsel, dan een oorzaak. De bron ligt zo’n 15 jaar geleden, ik ging als 22-jarige alsnog studeren, eerst aan een HBO en na een jaar verder aan een universiteit. Mijn medestudenten waren veelal 18 jaar. Ondanks dat ik wel als ‘oudere’ student werd gezien, voelde ik me niet zo. Zeker wat betreft onderwerpen als film, muziek en literatuur was ik meer bij de tijd dan mijn medestudenten – van een klein generatieconflictje was dan ook zeker geen sprake. Ik werd in feite een paar jaar jonger in die jaren, terwijl ik mijn eigenlijke leeftijdgenoten (jeugdvrienden) ouder zag worden: ze rondden hun studie af en begonnen aan een baan, toen ik nog midden in mijn studie zat.

Na die jaren is het ‘jonger voelen’ alleen nog maar verder benadrukt. Het beeld dat ik had bij iemand die 30 is, klopte niet met wat ik deed op dat moment. Carrièretechnisch loop ik nog steeds jaren achter mijn eigenlijke leeftijd aan. Ik was nog aan het rommelen in de marge toen ik 30 was en begon daar net uit te klimmen op mijn 35e. Allemaal vijf jaar later dan het idee-fixe in mijn hoofd.

Misschien wordt het tijd om dat vervormde leeftijdsbesef eens recht te zetten. De klok in mijn hoofd gelijk te zetten, met die in de buitenwereld. Of zou ik me dan direct gaan gedragen als een jonge ouwe lul. Ik zie ze wel eens op straat, met hun fatsoen en flair, hun veel te chique fiets en hun blik van zie-mij-het-eens-gemaakt-hebben. De jeugd en de volwassenheid in één pakketje. Van die eind-dertigers, waar ik voorlopig gelukkig nog niet bij hoor.

Waar was ik? O, ja. Twintig jaar terug heb ik als jongetje eens in een enorme sneeuwbui…

[bestemd voor Nostalgie.net of Schoolbank.nl]

Eindlijst-stress

2008-12-03T21:25:00.002+01:00

Hoe korter de dagen, hoe langer de eindejaarslijsten. Die lijsten in tijdschriften en kranten, die vertellen wat je dit jaar weer allemaal gemist hebt. Nieuwsoverzichten die je wijzen op je domheid: ben je nu alweer vergeten dat die grote ramp dit jaar plaatsvond? Filmcritici die beweren met veel plezier naar alle politiek-correcte, maar intreurige niet-Westerse films te hebben gekeken.

’Bons’, daar valt de laatste OOR van het jaar in de bus. Meer uit nostalgie (‘wat was dat vroeger een happening, die eindejaarslijstjes checken’) dan uit nieuwsgierigheid blader ik erdoor. Toch krijgen ze het weer voor elkaar. Ondanks dat ik mezelf al jaren parttime popjournalist noem (beter is cultuurjournalist, want films en literatuur vallen ook onder mijn ministeriele verantwoordelijkheid), zie ik toch weer een paar titels bij de top 20 staan, waar ik geen weet van heb, of – misschien nog wel erger – weinig aan vind. Benga (20), nooit van gehoord. Port O’Brien (14), idem dito. Duffy (12), echt niet beter dan de hier afwezige, want waarschijnlijk te populaire, Amy MacDonald. Maar wat doen Elbow (6) en Portishead (5) met hun niet meer dan degelijke albums zo hoog in de lijst? Natuurlijk staan er ook terechte platen in de top, cd’s die ik goed vind en – misschien wel belangrijker – ken. Het opvallende plaatje van Lykke Li (17), en de sterke Voicst (10) en de voor de hand liggende hoge score van het album van The Last shadow puppets (7). Mijn persoonlijke favorieten; Vampire Weekend (3) en Fleet Foxes (2), wijzen mij met hun ereplaatsen op de nummer 4 (MGMT) en de nummer 1 (TV on the Radio). Twee albums die dat oude, razende gevoel weer terugbrengen: waarom heb ik die platen niet, je hoort die namen al maanden en toch niet de moeite genomen om hun cd’s in huis te halen.

Een golf van domheid, schuldgevoel en zelfs vakkundig falen overspoelen mij. Het is blijkbaar niet louter nostalgie, zeker geen laconiek bladeren (maar angstig zoeken) naar die OOR-lijstjes. OOR heeft nog immer gezag. Althans, bij mij. Tijd om daar wat aan te doen. Bijvoorbeeld door die zogenaamde popcritici (tot ik er zelf met mijn lijstje insta, stellen ze natuurlijk niets voor) te wijzen op hun gebreken: waar zijn immers: Laura Marling, Marike Jager, Okkervil River, Angus & Julia Stone, Room 11, REM, Daniel Lohues, Rachael Yamagata en niet te vergeten Jannes?

[bestemd voor OOR]

Vijf simpele oplossingen voor schijnbaar ingewikkelde kwesties:

2008-12-02T19:42:00.005+01:00

Roken in de horeca: gewoon blijven doen, al is het maar om Klink te zieken of natuurlijk om die vervelende astmatische buurman uit je stamkroeg te houden en helemaal om een paar jaar eerder dood te gaan.

Paul de Leeuw verdient teveel van ‘onze belastingcenten’: Minder uitbetalen, met als gevolg dat hij bij de commerciëlen een slap gelijksoortig programma zal gaan maken. Kwestie van afstandbediening bij de hand houden.

10 % korting op verzekeringspolis bij donorregistratie: Gooi er nog maar 10 % af, als je wekelijks je bonnetje van de natuurvoedingswinkel kunt laten zien, en 10 % voor het tonen van je sportschoolpasje, 10 % als je niet hebt geklaagd over het epd, 10 % voor het bezoeken van de rook-vrije horeca, 10 % als je ingeënt bent voor burnout, 10 % als je beloofd geen kinderen (en bijbehorende stress) te krijgen, 10 % voor het inleveren van al je zelfgestookte whiskey, 10 % voor je geloofsbelijdenis, waarin staat vermeld dat jouw verblijf in het hiernamaals geheel op kosten van heer is en tenslotte 10 % als je belooft binnen een jaar vredig in je eigen bed te zullen sterven.

Wat te doen met Geen Stijl en hun steeds hogere stapel aan slachtoffers: Verbieden die ongenuanceerde bloggers! Met als gevolg dat ze alle reden hebben om, onder een andere naam, via een andere provider, terug te keren en harder om zich heen te slaan. Met andere woorden, Ministers: huur die gasten in, als pr-medewerkers, als je je nog enigszins wilt kunnen weren voor de next generation van de nieuwe media.

Weduwen (met kinderen) moeten weer na twee jaar aan het werk: Daar sta je dan met je kort-door-de-bocht-oplossingen in hapsnapzinnen. Hoe langer je over een kwestie nadenkt hoe genuanceerder je wordt, hoe meer je je gaat voorstellen hoe het is om een partner kwijt te raken, de vader of moeder van je kinderen. Broodwinnaar verliezen, droog brood voor de kiezen. Nee, bij sommige kwesties helpen snelle oplossingen niet. Met andere woorden: als dit enkel een bezuinigingsmaatregel is: schaf de JSF af en blijf deze weduwen steunen. Als het vooral bedoeld is als stimulatie om weer aan het werk te gaan, geef ze geen stok achter de deur, maar gratis scholing en blijvende ondersteuning.

[bestemd voor één van de hapsnap-rubriekjes van nrc-next]

Kortste column

2008-12-01T19:31:00.002+01:00

Daar stond hij dan, in zijn frisse sponsorshirt met zijn achterovergekamde natte haren. Niemand die hem iets kon maken; de wedstrijd gewonnen, het doelpunt gescoord. De tegenstanders, de supporters, de aanvoerder, de trainer en zijn grootste criticasters van de voetbal-, en roddelpers. Allemaal knock-out met één simpel tikje van zijn rechterschoen. De plaatselijke Tom Egbers vroeg hem de gebruikelijke vragen. Hij gaf geen antwoord, maar keek triomfantelijk in de camera. Na vier pogingen gaf de interviewen het op. De camera deinsde terug, zodat te zien was dat de voetballer met zijn rechtervoet een bal van de grond wipte. Alsof hij wilde zeggen: mijn rechtervoet, mijn bal, mijn gelijk, mijn overwinning.

[bestemd voor de rubriek HNS in De Volkskrant]

Column-week-aankondiging

2008-11-28T09:48:00.005+01:00

Beste Vangerlezers (ja, ik bedoel jullie alledrie!),

Volgende week is het columnweek en ik doe daar aan mee. Dit betekent dat ik meerdere keren in de week een column zal schrijven. Mijn verzoek aan jullie is, om bestaande (of niet-bestaande) tijdschriften, kranten, weblogs, etc. te bedenken waar deze columns voor bedoeld kunnen zijn. Een favoriet tijdschrift of juist een gehaat blad. Ook voor onderwerpen naar jullie keuze sta ik open.

Maandagavond volgt hier de eerste column.

Verzoeknummers kunnen naar: bertvanger@gmail.com

Bij voorbaat dank en groet,

Bert

Reclameleus voor de daklozenkrant

2008-11-26T15:24:00.001+01:00

Met bijna 50.000 daklozen in Nederland, is er altijd wel eentje bij jou in de buurt!

[uitgesproken met een overdreven donkere radiostem]

de vrijheid gaat in het rook gekleed

2008-11-25T21:13:00.001+01:00

Zegt de voorheen met de dood bedreigde Servische journalist tegen de jarenlang gevang gezeten Iraanse schrijver tijdens een, in een Nederlandse tent gehouden, borrel ter meerdere eer en glorie van de vrijheid van meningsuiting in het algemeen en henzelf in het bijzonder: ‘peukie doen?’ staan ze daar - even later - in de regen, in een vrij land, met een tent vol kwekkende maatschappelijk verantwoorde borrellanders achter zich.

Mams

2008-11-24T21:40:00.001+01:00

Ik bedenk me en keer om. Het is donker, dus moeilijk te zien. Ik weet echter nog precies waar hij lag. Naast een damesfiets stop ik en raap het mobieltje op. Een oud dingetje. Ik toets de rode knop in en hij licht op. Nog genoeg accu om een uur naar China te bellen. Wat te doen, naar de politie brengen? Zou toch erg onhandig zijn, als de eigenaar van het telefoontje nu al de straat afloopt om te zoeken. Een mobieltje mis je toch binnen een half uur? Ik zoek in het adresboek naar een nummer waar ik op dit moment wat aan heb. In mijn eigen mobiel staat mijn vaste telefoonnummer onder de noemer ‘huis’. Maar hier kan ik niets vinden dat op een huis-nummer lijkt, wel heel veel voornamen: Anja, Arjo, Berend2, Erica, Frederick, Janny, Mams, Nico-biel, Pietje, etc. Gek eigenlijk een Berend 2 zonder een Berend 1, waarom dan die ‘2’. Alsof het koeien betreft, waarvan de eerste Berend al naar de slacht is. Toch denk ik niet dat dit mobieltje van een veehouder met bereikbaarheidsdienst is. Ik overweeg Mams te bellen om haar te vertellen dat haar kind (zoon, dochter?) iets verloren is. Stel dat Mams helemaal niet op goede voet staat met haar kind of andersom. Maar dat haar kind die laatste stap van afstandnemen, het verwijderen van haar 06-nummer, nog niet heeft durven zetten. Tijdens deze overdenking moet ik ongemerkt de groene knop ingedrukt hebben, want ik hoor geluid uit het apparaatje komen.
‘Fredje, ben je daar?’ Ik zet de mobiel aan mijn oor.
‘Jongen wat ben ik blij dat je eindelijk je ouwe moeder eens belt.’
‘Hallo mevrouw, u spreekt met Bert Vanger.’
‘Wat zeg je nou Fred, je hoeft mij toch geen mevrouw te noemen. Zeker omdat je al vier jaar in Amerika woont en niets van je heb laten horen. Ik blijf gewoon je moeke hoor, jongen.’
‘Ja, mam,’ zeg ik. Mijn nieuwe mobiele moeder is ofwel doof, of doet aan ‘wishfull listening.’ Ik doe geen pogingen meer om deze vrouw te kwetsen. Ik hum nog vier of vijf keer bevestigend op haar lange uitweidingen over vroeger. Na vijftien minuten zeg ik dat de batterij op is en hang ik op.
Als ik niet snel Fred opgespoord (en in elkaar geslagen) heb – bijvoorbeeld door, met alle risico’s van dien, andere nummers uit zijn adressenboek te bellen – dan eet ik vrijdagavond om half zes mijn favoriete prakkie van gebakken aardappels, andijvie en slavinken bij Mams thuis.

Postuum is niet meer wat het geweest is

2008-11-14T16:56:00.001+01:00

O, wat waren die nagelaten gedichten toch mooi
de gedichten die zo onverwacht van zolder vielen
de gedichten uit de kantlijn van een zakelijke brief
de gedichten die de laden van een geërfd bureau beklemde
de gedichten die de poëtica van de poëet tot op de komma karakteriseerde
of juist voor de uitzonderingen op de regel zorgde door onverwacht romantisch, jeugdzonderig of seniel uit de hoek te komen.

Kom daar nog eens om, waar zijn ze gebleven, weet je nog van…
en meer van dit soort ‘vroeger was het beter’ frasen

Nu dan, nog voor de crematie, voor de euthanasie,
nog voor de ANP-telex over de ernstige ziekte
legt de dichter een selectie klaar,
kiest hij een kunstwerk voor de kaft,
drinkt hij koffie met zijn uitgever en veel melk
ruimt hij zijn bureau op, inclusief C-schijf.

Zelfs in de postume prullenbakken liggen geen snippers, geen strofen.

Het juiste publiek

2008-11-13T14:01:00.004+01:00

Ik had vanochtend een interview met schrijver Rachid Albara. Binnenkort komt zijn debuutbundel met korte verhalen uit. Aangezien we in een druk café in de Rotterdamse binnenstad zaten, had ik mijn opnameapparatuur niet aangezet. Achteraf baalde ik er wel van, want de helft van ons gesprek werden we gestoord door twee dames die bij ons aan tafel kwamen zitten. Ze kenden Albara van zijn optredens als stand-up comedian. Albara sjeesde op de mode-vakschool of hoe dat tegenwoordig heet en ging vervolgens op de bonnefooi optreden op open mike nights. Vandaaruit is hij verhalen gaan schrijven, hele goede verhalen die vooral in Rotterdamse tijdschriften terecht kwamen. Verhalen die je niet loslaten en die je door wil vertellen. Dusdanig besmettelijk goede verhalen, dat ik in één week van twee kanten te horen kreeg hoe goed die Albara was. Stand-uppen doet Albara niet meer en daar waren de twee meiden (ouder dan 20 waren ze niet) erg droevig om. Zo droevig dat ze driekwartier bleven zitten, ondanks dat ik ze verteld had dat we middenin een interview zaten. Albara, die voor hun komst een erg gesloten persoonlijkheid bleek te zijn, veranderde door die meiden compleet. Hij vertelde honderduit over zijn stand-up-ervaringen en over het autobiografische gehalte van zijn personages. Ik hoefde enkel af en toe een personage uit één van zijn verhalen te plukken en Albara legde de link met zijn eigen leven, voorzien van smeuïge details. In de schuchtere schrijver zat blijkbaar nog steeds een grappige openhartige stand-upper verscholen.
Toen de dames waren vertrokken, kostte het hem zichtbaar moeite om weer in zijn rol van geïnterviewde te stappen. Hij had nog de neiging om ‘op te leuken’, maar mistte het juiste publiek. Ik nam afscheid van de man en liep bij het naar buitengaan wederom de twee dames tegen het lijf. Uit mijn tas haalde ik twee exemplaren van de nieuwe roman van Mark Boog, gaf ze aan hen en zei: ‘Volgende week, café Zwart, Amsterdam, zelfde tijd.’

Buidel

2008-11-12T19:34:00.002+01:00

Ook de kleine kangaroe
vraagt zich wel eens af
waar naar toe

[Uit: Verzamelde Levenswijsheden van Bert Vanger, Uitgeverij: Tubbs, 1997]

Onderzoek Openbare Weblog Publicaties

2008-11-11T19:55:00.002+01:00

Aangezien Graanvanger (dat het is weblog waar u dit nu op leest) een kleinschalig projectje is waar geen ruchtbaarheid aan is gegeven en derhalve maar door enkele mensen bezocht wordt, was ik nogal verbaasd dat ik vorige week een mail ontving van ene Charlie Laagwater, die beweerde van de dienst Onderzoek Openbare Weblog Publicaties te zijn en graag mijn adresgegevens wilde hebben (en een heleboel andere antwoorden op domme vragen wilde) voor het in kaart brengen van alle Nederlandstalige bloggers, een samenwerkingsproject met Blogle.nl, Google Earth, Onze Taal en Stichting Schrijven (vast een ambitieuze voortzetting van Stichting Lezen), dit allemaal onder auspiciën van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen, waar deze Charlie dus op een kantoortje de hele dag adressen in Google Earth zit in te voeren, of nog beter op een megalandkaart aan de wand vlaggetjes staat te prikken, waarna eens in de maand de hoge culturele en taalkundige bobos komen kijken hoe de vlaggetjes erbij staan, en hoe probleemgebied 23 (De Peel; ook zonder zo’n onderzoek weet iedereen dat daar erg weinig geblogd wordt en zodra er geblogd wordt er heel slecht geblogd wordt) aangepakt moet worden en hoe ze dit project zo lang mogelijk kunnen rekken of om kunnen vormen als bloggen niet meer hip is, opdat Charlie zijn baan kan behouden en mij kan blijven bestoken met herinneringen. Gelukkig gaat de post voor Graanvanger vanaf deze week linea recta naar de Munitiestraat in Neerkant.

Evo-liaan

2008-11-10T08:36:00.003+01:00

Morgen worden we allemaal weer apen

[reclameleus voor lianen bestemd voor de Westerse markt]

De week van Bert. Dag 5: Vrijdag

2008-11-07T20:42:00.001+01:00

waarin Bert het einde voelt naderen, maar nog immer vrolijk is, als niet uitzinnig van vreugde, vooral omdat in het vorige hoofdstuk bleek dat hij niet gedroomd had van een ontmoeting, maar enkel een paar jaar over het hoofd had gezien. De jaren van meisjes en muisjes. Ook het onherroepelijk naderende einde stemt Bert tevreden. Dit verhaal afronden en deze hoofdstukaankondigingen vervolmaken voelt als het afsluiten van een hoofdstuk van zijn verdroomde leven. Vijf jaar gebald in vijf dagen gecomprimeerd in vijf hoofdstukken. Zijn laatste dag brengt Bert door met zijn geliefden zittend in een veld wuivende halmen. Tussen het irritante gewuif door, zag hij dat het goed was.

Wordt voorlopig niet meer vervolgd, maar nog altijd voorafgegaan …

De week van Bert. Dag 4: Donderdag

2008-11-06T20:00:00.001+01:00

waarin Bert ’s-morgensvroeg wakker schrikt en op zijn digitale wekker ziet dat het pas vijf over vijf is en dat hij nog makkelijk drie uren kan doordromen over de ontmoeting die hij de dag ervoor na afloop van zijn supermarktbezoek had met een vrouw die hem in het oor fluisterde dat ze wel de gestampte muisjes op zijn boterham met pindakaas wilde zijn. Ondersteboven, is hij van de droom. Om niet te zeggen klaarwakker en pislink: waarom is dit enkel een droom! Dit vraagt onze held zich af terwijl hij uit bed stapt. Onderweg naar de wc komt hij een klein meisje tegen dat naar zijn bed waggelt, zonder hem op te merken. Bert z’n droom brengt hem nog meer verrassingen waar hij almaar klaar wakkerder van wordt, maar dat leest u vanzelf als u nog niet afgehaakt bent in dit vierde hoofdstuk.

Wordt vervolgd of voorafgegaan …

De week van Bert. Dag 3: Woensdag

2008-11-05T20:22:00.000+01:00

waarin Bert geconfronteerd wordt met een zo goed als lege koelkast, waardoor hij gedwongen wordt om langs de zegelvragende Tina’s te gaan, zodat niet alleen zijn koelkast, maar ook zijn maag weer vol raakt. In de supermarkt eet Bert gezellig van de klaarliggende kruidnoten en drinkt twee bakken koffie. Waarom u, ondanks deze saaie gebeurtenissen op dag 3, toch dit hoofdstuk moet lezen, is omdat Bert op de terugweg iets frivools overkomt, iets fruitigs, iets fladderigs, iets ‘let the sun shine in-erigs’, kortom: iets dat hem nog dagen zal bezig houden. Door het voorval halen niet al zijn boodschappen de koelkast, maar belangrijker is dat zijn buik al vol zit voor hij thuis is.

Wordt vervolgd of voorafgegaan …

De week van Bert. Dag 2: Dinsdag

2008-11-04T19:39:00.000+01:00

waarin Bert de dag goed begint door te besluiten zijn ochtendwandeling over te slaan omdat hij alle recht zou hebben gehad om uit te slapen als hij toch naar Oscar was geweest de avond ervoor, wat hij niet deed, maar dat las u al in het vorige hoofdstuk. Als ons Bertje dan eindelijk zijn bed uitkukelt, vraagt hij zich af of hij in een slechte aankondiging van een ‘Adriaan & Olivier’-hoofdstuk is beland. (wat niet zo is, want dit is ‘De week van Bert’ dat niet geschreven wordt door Leonard Huizinga, maar door mij) Eenmaal deze filosofische fictionaliserende vraag naast zich neergelegd hebbend, gaat Bert ‘smiddag de mist in, door simpelweg de deur open te doen en naar buiten te stappen. (uw verteller snapt heel goed dat door deze weer-woordspeling Bert in de war raakt). Het hardlooprondje gaat door de dichte mist niet geheel als gepland, maar Bert vindt uiteindelijk zijn weg terug naar huis(inga).

Wordt vervolgd of voorafgegaan … (dat heb je met die blog-chronologica van 'verse berichten boven')

De week van Bert. Dag 1: Maandag

2008-11-03T21:11:00.000+01:00

waarin Bert tijdens zijn ochtendwandeling langs de uitlaatplaats de enige twee andere ochtendwandelaars tegenkomt die ook geen hond hebben; de jongen met de ipod die maar rondjes loopt en de imam van de buurtmoskee die maar aan zijn kralenketting zit te frunniken. Vervolgens drinkt Bert zijn koffie en leest zijn krant waarin staat dat Sinterklaasavond populairder is dan de oplaaiende oorlog in Congo. Verder lezen we dat onze Bert de halve middag lang twijfelt of hij zijn vriend Oscar zal bellen om ‘s-avonds langs te gaan om een potje te poolen. Wat hij die maandagavond doet, daar was hij aan het eind van de middag nog niet uit, dus dat moet u zelf maar lezen aan het eind van dit hoofdstuk.

Wordt vervolgd of voorafgegaan …

Mobiele secretaire

2008-10-30T17:54:00.002+01:00

De man naast me zwiept in één beweging zijn zwarte koffer op zijn knieën. Buiten klimmen we het weiland weer in na de Schipholtunnel. Tegenover ons proberen twee studenten een glim op te vangen van de inhoud van de koffer van mijn buurman. Ik heb eerste-rangs-uitzicht op zijn mobiele secretaire. Naast een kleine laptop past in het liggende vak precies een brooddoos, die er meer uitziet alsof er vliegtuigvoedsel in hoort. De man opent zijn lunchbox, draait zijn hoofd sneller naar mij om, dan ik weg kan kijken en registreert mijn schrikreactie. Schuldbewust concentreer ik me op mijn boek, De Heining van Jan van Loy. Door de korte hoofdstukken lees het snel, maar raak je ook nooit echt in het boek. Wel handig literatuur voor onrustige omgevingen.
Als ik na zes bladzijden (drie hoofdstukken) een piepje naast me hoor, schieten mijn ogen naar links, terwijl ik mijn hoofd op mijn boek gericht houd. Ik herken het piepje niet van een opstartende laptop. De doorgewinterde forens opent een luikje in de rechtopstaande vak van zijn koffer. Ik kijk van mijn boek op en zie dat ook de twee studenten het door hebben. Ze stoten elkaar aan en wijzen op hun neus. De geur die uit het luikje komt, is die van curry. Aangezien ik nog steeds niet openlijk naar links durf te kijken, richt ik me op de linkerpagina van mijn boek. Ik lees, maar zie boven de boekrand dat de man een walmend bakje noedel-soep uit zijn minimagnetron haalt. Naast het oventje hangt een driedelig kinderbestek in het gelid. De vork (met het eendje Kwik erop) en het mes (Kwek), kijken toe hoe lepel Kwak aan de slag moet en slierten opwarmvermicelli van het plastic bakje naar de ambtenarenmond brengt. ‘Van bak naar bek,’ schiet het door me heen. Tussendoor friemelt ‘de moderne man van vandaag’ twee oortjes in zijn oren en opent de mediaplayer op zijn laptop. Eén van de twee studenten staat op en loopt in de richting van de uitgang, terwijl we nog lang niet bij Leiden zijn. Nog minimaal 8 hoofdstukken lezen of 20 minuten meekijken naar een grofkorrelige versie van Disney’s Bambi, deel 2.

Toevlucht

2008-10-30T14:35:00.001+01:00

Steeds vaker nam hij zijn toevlucht tot het badkamerkastje.

Niet dood

2008-10-17T19:23:00.002+02:00

Ik wil niet dood gaan in het ziekenhuis. Neem me mee naar buiten. Neem me mee naar buiten. Bij de deur waar de rokers staan. Zij smeulen enkel nog wat na. Ook daar wil ik niet dood gaan. Haal me verder hier vandaan. Op de plek waar de wegen kruisen, de auto’s elkaar ontmoeten. Beschadigde blikken. Help me in mijn schoenen, help me in mijn schoenen, want ook hier gaan we vandaan. Op naar het mijnenveld, waar de jullies tegen de onzies strijden. Veldslag. Gooi de letters door de war: slagveld. Maar ook daar, ook daar wil ik niet doodgaan. Dus op naar het water, de golven komen ons al tegemoet. Omarmen zullen we elkaar.

[Met dank aan Conor Oberst en Editors voor de inspiratie]

Logische analyse*

2008-10-16T19:35:00.003+02:00

Maandag kwamen de loodgieters.
Maandagmiddag de zon in prettige combi met de golven op het strand.
Dinsdag kwamen de elektriciens. Tussen de middag bracht de serveerster een koffie en een cappuccino op het Korte Voorhout.
Woensdag lag ik op mijn buik door een gat onder de vloer te kijken waarom er lekkage was bij mijn benedenbuurvrouw.
Donderdag kwamen mijn pa en ma; of ik wilde laten weten of ik nog naar mijn nicht ging. Of ik vooral geen ‘nee’ zou zeggen op die vraag.
Morgen komen de honden weer, ze poepen, hun eigenaars pakken die poep op met plastic zakjes, die ze vervolgens in hun jaszak stoppen.
Volgende week gaat mijn nicht trouwen. Vandaag, donderdag. Oktober, herfst, 2008.

*[dit is een interpretatie/cover van Logische analyse, een bericht (van 15/10/2008) op het zeer leuke weblog van kunstenares/zangeres Eva, zie http://www.evamusic.nl/weblog/weblog.htm]

Radio-interview

2008-10-16T10:44:00.001+02:00

“Zo Bert, jij hebt een boek geschreven.”
“Nee.”
“Weet je het zeker, er staat nu een interview met een schrijver gepland?”
“Ik weet zeker dat ik geen boek heb geschreven.”
“O, dan moet ik verkeerd voorgelicht zijn door mijn redactie.”
“Direct ontslaan die lui, ze zitten er toch tegen hun zin. Die hebben vast Nederlands gestudeerd en willen veel liever thuis een roman schrijven, maar ze moeten toch de hypotheek en de dvd-boxen ergens van betalen.”
“Euhm, ja. Dat kan best. Maar jij hebt dus geen boek geschreven. Waarom ben jij hier dan?”
“Dat moet je mij niet vragen. Daarvoor moet je waarschijnlijk wederom bij diezelfde redacteuren van je zijn. Maar aangezien je die zojuist ontslagen hebt, sta je er even alleen voor, met nog tien minuten uitzendtijd voor de boeg.”
“Heb je misschien wel eens een boek gelezen?”

'hoi'

2008-10-10T15:17:00.003+02:00

ze wil me niet kennen
ik haar evenmin
toch zegt ze: 'hoi'
wat heeft dat voor zin?

het is een 'hoi' van moeten
niet een 'hoi' van binnen-
uit ze zich wel, of is er
niets met haar te beginnen?

moet ik terug 'hoi' zeggen
als moeten van mij niet mag?
mag ik terug 'hoi' zeggen
als ze nogmaals naar me lacht?

ze lacht, maar niet naar mij
dat heb ik me verbeeld
ze lacht naar mijn vriendin
die de lach met haar deelt

[enigszins herziene tekst van versje uit 1997]

Lama gesignaleerd

2008-10-09T19:19:00.000+02:00

Ik weet precies op welk moment en aan welke kant je uit welke bus moet kijken om in het Westland tussen de kassen en huizen in een stel flamingo’s te kunnen zien. Ze staan er al jaren, roze te wezen in een grijs glimmend landschap. Van de zomer was ik op de Veluwe en daar heb ik niet alleen heel veel paarden, koeien, geiten en schapen gezien, maar ook diverse lama’s en zelfs een kangaroe. Sierbeesten, die de eigenaars in hun voortuin zetten om mee te pronken. Aangezien de voortuinen op de Veluwe een stuk groter zijn dan hier in Den Haag, was ik nogal verbaasd over het feit dat ik een lama tegenkwam in de voortuin van een huis om de hoek van de Weimarstraat. Een lama! Middenin de stad! Nu weet ik niet wat de natuurlijke habitat is van dit dier, maar die twee vierkanten meter met afgetrapte bank, dito brommer en groenbak is het zeker niet. Aangezien ik geen verstand heb van dieren of zelfs maar van de dierenbescherming of het dierenbevrijdingsfront, leek het me slim om deze misstand zo snel mogelijk aan te pakken. Ik knoopte het touw los van de bank en dirigeerde de lama het tuintje uit. Op de stoep probeerde ik haast te maken, omdat ik het vermoeden had dat de eigenaren van het beest gealarmeerd werden toen de lama met veel lawaai dwars door hun tuinhek heenliep. Maar het duurde toch even voordat ik het beest om de hoek van de straat had getrokken. Het leek wel of de behaarde ezel helemaal niet weg wilde uit deze straat. Toen het beest stil bleef staan naast een auto, greep ik mijn kans en klom, met de auto als opstapje, op zijn rug. Geen idee of lama’s wel eens bereden worden, maar deze kon mijn actie wel waarderen. Hij draafde door de straat, over het Regentesseplein heen. Aan het eind van de Weimar, trok ik z’n hoofd wat opzij, waarna hij netjes rechtsaf ging. Recht op het politiebureau af. Eenmaal binnen, waren we pas na een half uur aan de beurt. Voor mij stonden mijn buurtgenoten met echte problemen: Freek uit de Copernicusstraat met de barracuda van z’n bovenbuurman, Aziz van het Thompsonplein met een, op zijn balkon gelande Westlandse flamingo en Mevrouw Blokhuis die al haar buren aan kwam geven voor de massala moord op 10.000 bacteriën.

Opvulling

2008-10-08T12:57:00.001+02:00

“Ga je wat in je mond krijgen vanochtend?”
De tandartsassistent gilt het over de balie heen, regelrecht de wachtkamer in. Hij heeft het niet tegen mij, want hij kijkt niet naar me. Wel heb ik de neiging om antwoord te geven op zijn dubbelzinnige opmerking. De dame die tegenover me zit, lacht en kaatst terug: “Ik hoop het wel, daarvoor ben ik tenslotte hier gekomen.”
De assistent richt zich tot de telefonist: “Heb je Bert Vanger al gebeld, die is nog niet op komen dagen en het is al kwart voor negen geweest.” Nog voor de telefonist dit doet, antwoord ik: “Nee, hoor, die zit hier al tien minuten naar je dubbelzinnige opmerkingen te luisteren.”
“O, ja, sorry,” zegt hij gegeneerd.
Even later in de tandartsstoel is de assistent al wel over zijn gene heen: “En waar zullen we jouw gaten eens mee vullen?”

Kinderboekenweek

2008-10-06T21:13:00.001+02:00

Vandaag was ik in de kinderboekenwinkel, het is tenslotte kinderboekenweek en geen doe-het-zelf-winkelweek, en daar ging een mevrouw voor mij weg met minstens 10 ingepakte cadeautjes, inclusief een stapeltje kinderboekenweekgeschenken. Ze had daarvoor met de kinderboekenwinkelmevrouw (ze zeggen wel eens van lange woorden dat het goede scrabble-woorden zijn, maar dat heeft geen zin als je nog maar één ‘w’ in je scrabble-letterzakje hebt zitten, scrabble-letterzakje is daarentegen weer geen probleem) minimaal een half uur staan overleggen en zoeken naar de juiste boeken voor de juiste neven, nichten en kleinkinderen. ‘Dat is voor een veertienjarig meisje, die van spannend houdt en dat is voor een 8-jarige jongen, die zeker weten niet van Paul van Loon houdt.’ Zo ging het maar door. Er waren behalve mijn dochter en ik, geen andere mensen in de winkel. De kinderboekenwinkelmevrouw keek tussendoor af en toe naar mij met zo’n hoofd van: ‘sorry, maar ik kom zo bij u, eerst even mijn weekomzet binnenhalen.’ Niet dat ik haast had, ik keek wel rond. Mijn dochter, die thuis altijd voorgelezen wil worden en het anders zelf wel doet (wat ze natuurlijk als driejarige prima kan), had totaal geen aandacht voor de boeken om haar heen. Ze zat op de grond met een garage met auto’s te spelen.
Wanneer is het eigenlijk Dinky-Toys-speelgoedweek?

De zorgeloze tijd

2008-10-03T09:48:00.002+02:00

Vrijdagmorgen half tien,
regen druppelt langs de ramen.
Nog zo vroeg en nu al gezien;
de hele dag, jij en ik samen.

Waar blijft de zorgeloze tijd
De tijd van ‘goeiemorgen’ en ‘ik draai me nog eens om’
Waar blijft de zorgeloze morgen
De morgen van ‘gisteren’ en ‘ik weet niet meer waarom’

Vrijdagmiddag half drie,
nog valt die regen naar beneden.
Deze middag onder de knie;
oefeningen in zware zeden.

Waar blijft de zorgeloze tijd,
de tijd van ‘goeiemiddag’ en ‘kom je nog eens om?’
Waar blijft de zorgeloze middag,
de middag van ‘gisteren’ en ‘ik weet niet meer waarom’

Deze liedtekst vond ik in het mapje: mogelijke teksten voor Frank Boeijen, Hans de Booi, Van dik Hout, Acda & de Munnik, etc

Jarig

2008-10-02T15:37:00.001+02:00

“Je bent nog lang niet jarig,” zeggen ze dan. Tot je natuurlijk ineens wel jarig bent. Vandaag bijvoorbeeld. En wat dan?
Taart eten is nog tot daaraan toe, maar om dat nu met anderen te gaan zitten doen. Die anderen, ook wel bekend als vrienden en familieleden, die gaan al dagen voordien zitten bellen of ze langs kunnen komen. En dan zeg je dat je je verjaardag dit jaar niet viert, iets dat je al jaren zegt, maar dat ze altijd welkom zijn. Doodleuk vragen ze dan of je nog wensen hebt. Natuurlijk, geef mij maar betere baan met goede secundaire arbeidsvoorwaarde, een iets regelmatiger seksleven, elke morgen croissantjes – die je niet dikker maken – geserveerd op een Frans terras. Nu we toch bezig zijn, wat ik altijd al wilde hebben: een garantie dat het in Nederland nooit meer kouder dan 15 graden wordt, nooit meer overdag regent of hagelt.
“Een boekenbon of zo, is prima joh,” zei ik.

Na een half uur taart, koffie, ‘hoe is het op jouw werk’ en ‘heb je nog een goede filmtip, niet dat ik naar de bioscoop ga,’ zitten we met de bek vol tanden.

“Mooie bank zeg.”
“Ja, hè.” Hij stond er ook al toen ze hier vorig jaar koffie zaten te drinken. “Hij komt bij de IKEA vandaan.”
“Nog een bakkie doen?”

Het mooiste van een verjaardag volgt ‘s-avonds in bed. Ik zeg mijn lief welterusten en zij zegt: “Nog een paar minuten en dan ben je nog lang niet jarig.”

Nee (geel poppetje)

2008-10-01T14:10:00.001+02:00

In het nieuwe filiaal van de Albert Hein bij mij in de buurt ontdekte ik achter drie literpakken vla een geel poppetje, ongeveer zo groot als een half-liter pak. Ik wilde snel doorlopen, maar het poppetje keek me zo meewarig aan. “Ik geef toe, geel poppetje, drie pakken vla tegelijk kopen is wat veel, maar we hebben logees, ik zelf eet het spul niet eens,” verontschuldigde ik me.
Het poppetje leek een beetje op een opgeblazen kuiken, maar dan zonder veren. Tot mijn verbazing stapte het poppetje naar voren en kwam in het gelid staan met de pakken naast hem. “Als je nu ook nog zou kunnen praten, weet ik direct dat ik door aan het draaien ben.”
Het poppetje schudde zijn hoofd.

Bij de kassa zette ik de pakken op de band. Ik voelde de andere wachtende kijken: “Wie koopt er nu drie pakken tegelijk van dat dikke gele spul?” De caissière rekende de pakken af en vroeg mij: “Waar is uw gele poppetje? Als je drie pakken gele vla neemt, krijg je er een poppetje gratis bij. U zou overigens de eerste zijn die aan deze actie deelneemt. Volgens mij koopt nooit iemand drie pakken tegelijk.”
“Ik heb geen geel poppetje gezien,” pinokkiode ik.
“Aziz!, nu gilde de caissière door de zaak, “haal jij voor deze meneer eens zo’n geel poppetje.”

Ik heb ‘m thuis achterin een keukenkastje gezet. Als ik een glas pak, dan hobbelt hij naar voren en begint hij met z’n kop te schudden. “Oké, dan drink ik wel niet.”

Ochtendshow van Robbie en Sjaan

2008-09-30T10:38:00.003+02:00

*Arctic Monkeys – When the sun goes down*

“Goeoeoedemorgen Nederland!”
“Dat is nog eens een toepasselijke binnenkomer bij de ochtendshow van Rob en Sjaan. Begin de dag met de Actif Monkies en de zon gaat nooit meer onder, zeg ik altijd maar, wat jij Jeannette?”
“Helemaal mee eens, Rob. Zeg Rob, wat hebben we vandaag in de show?”
“Vanochtend bij ons in de studio Jaap-Willem van de Beringzeeën. Vreemde achternaam trouwens, vind je ook niet, Jeannette?”
“Ja, zeker, zullen we hem daar straks even naar vragen, Rob?”
“Lijkt me een prima plan, maar we gaan hem natuurlijk ook vragen naar zijn nieuwe boek Buurgras, de jaloerse mens en naar zijn relatie met supermodel Sophie de Beer.”
“Tegen half negen komt Frans langs met de nieuwste nieuwtjes van de nieuwsredactie en zoals elke dag bellen we met Opa Jan over het weer van vandaag. Als hij tenminste wakker is, want gister kregen we zijn vrouw aan de lijn.”
“Als hij niet wakker is, bellen we hem wel wakker, wat dacht jij nou, Jeannette?”
“Ha, ha, je hebt helemaal gelijk, Robbie.”
“We gaan verder met een plaatje van De Tingelings, een broer en zus uit Engeland die zingen over de liefde.”

*The Ting Tings – Shut up & let me go*

“Houd je kop en laat me gaan.”
“Wat zeg je nou, Robbie?”
“Ik kondig alleen maar even netjes de Tingelings af, die overigens helemaal geen broer en zus van elkaar zijn, zoals jij zojuist vertelde.”
“Met zulke teksten zou ik ook niet met mijn broer een bandje beginnen.”
“Jij hebt toch helemaal geen broer.”
“Ik bedoel het overdragelijk, Rob.”
“Over naar het onderwerp van vanochtend: Jaap-Willem van de Beringzeeën. Hij heeft gister zijn nieuwste boek gepresenteerd op de universiteit van Amsterdam, waar hij ook docent filosofie is. Natuurlijk kennen we hem allemaal van zijn vriendin Sophie, die vorig jaar de Daphne Deckers Awards won met haar twee perfecte confectiematen.”
“Prachtige inleiding, Rob. Welkom Jaap-Willem van de Beringzeeën.”
“Goedemorgen.”
“Heb je een mooi feest gehad gister? Ik zag de glamourfoto’s vanochtend al op internet staan.”
“Ja, de rector magnificus heeft een perfecte inleiding gegeven op mijn boek, waarna diverse collega’s van de filosofie-faculteit citaten uit het boek voordroegen alsof het een dialoog was tussen een ik-persoon en een onbenoemde derde persoon. Dat was zeer geslaagd.”
“Ik ken die Recto niet, maar hij klinkt wel als een grappige man. Op één van de foto’s is goed te zien dat Sophie een laag uitgesneden jurk draagt met een open ruggetje - wat mij nogal koud lijkt in deze tijd van het jaar - maar, van wie was die jurk?”
“Volgens mij heeft ze hem van een vriendin geleend. Maar wil je het de hele tijd over Sophie en haar jurken hebben, want dan, eeuh…”
“Eeuh, ja je boek …”
“Sorry, dat ik je interview even onderbreek Jeannette, maar we moeten er even uit voor een plaatje en komen zo bij jou en Willem-Jaap terug met veel meer boekenpraat.”

*Jack White & Alicia Keys – Another way to die*

“Dat zijn wel broer en zus, toch Rob?”
“Nee, Alicia Keys is zwart en Jack White is wit, dat kan helemaal niet, Sjaan.”
“Zij zijn toch degene die altijd zeiden dat ze getrouwd waren, terwijl het één grote act was.”
“Geen idee, ze zongen in ieder geval Another way to die uit de nieuwe James Bond-film. Wist je trouwens dat er ook boeken zijn van die films? Dat wist je niet hè, Sjaantje?”
“Inderdaad, daar heb je me. Jaap-Willem, hou je ook zo van de boeken van James Bond?”

Letterkwast

2008-09-26T16:26:00.001+02:00

Knijper, paperclip, zakfabriek,
nooit meer dezelfde tandpasta.
Handvat, toetsenbord, muisarmband,
gelukkig hebben we de mosterd nog.

Nijptang, stoeptegel, drietrapsgat,
Als alles in een keer tegen de vlakte gaat.
Voorvork, nagelschaar, letterkwast
Waar blijven de ingangscontroles dan?

Na het schrijven van dit gedicht had ik enkele woorden over. Misschien dat iemand anders er nog iets mee kan: grondstofbeleid, zalencentrum, meesterbrein, cookiemonster, boekenval, dakraam, ladekast, pendulefiets, scharniergewicht, gordijnkoord, keukengerij, speakerphone (spiekerfoon?), bloemenbad, bladwijzer, wijsvinger, vingerverf, rechtjasje (anglicisme), agendapunt, kommavermicelli, soepzooi, aangezicht, voorportaal, taalverdrijf, dakgoot, regenval, sportcomplex, inklapbed, oogappel, wortelpeen.

Geen wonder

2008-09-24T19:14:00.002+02:00

De hond onder de grond
blaft de mollen wakker,
gromt de wormen naar boven,
kauwt de wortels kapot.

Geen wonder dat de bomen
terug naar huis vertrokken.

Beginnersfout van een ondertussen alleenstaande moeder

2008-09-23T09:34:00.000+02:00

Collega filmjournalist Oscar Krieger vertelde mij ooit over een interview dat hij een jaar of drie terug had met een beginnend actrice. Echt doorgebroken is ze (nog) niet, dus ik kan het hier wel vertellen. Alhoewel, als ze doorgebroken was, kon ze waarschijnlijk wel een stootje hebben en nu ze in de anonimiteit is verdwenen, zou één negatieve publicatie – hoe marginaal dit blog ook is - the final blow kunnen betekenen. Ik zal haar naam daarom maar niet noemen. De beginnende actrice had een behoorlijke rol in een grote Nederlandse productie, vandaar ook dat interview. Dat ze nog maar net bezig was, was vooral tijdens het interview te merken. Toen Oscar haar vroeg hoe ze in deze film was gerold, maakte ze een typische beginnersfout. Oscar wist direct dat hij beet had, althans als hij voor RTL Boulevard had gewerkt. Maar het interview zou pas een maand later in een regionaal uitgaanskrantje terecht komen. Wat hij ook wist, was dat haar antwoord nooit door de autorisatie heen zou komen. Want niet alleen het tuttebelletje zelf moest de tekst goedkeuren, ook de pr-dame van de filmmaatschappij zou dat moeten doen. Niet dat het zonder die ene quote een slecht interview zou worden. Over haar ervaring op de set en over haar verdere ambities had ze openhartig verteld. Maar zonder die ene veel te eerlijke opmerking zou het een regulier filmpromotioneel interviewtje worden. En inderdaad, de pr-dame – niet eens de strengste in de bizznizz – haalde de scoop direct uit de tekst. Met als argument dat de jonge ster wel vaker de plank missloeg met haar humor. Oscar had in het verdere interview geen enkele vorm van humor ontdekt.

Vorig jaar sprak ik de regisseur van die, overigens middelmatige, film. Aangezien hij een nieuwe film te promoten had en ik mijn lezers daarover wilde inlichten, hield ik me in eerste instantie aan het lijstje vragen. Waarom hij de rechten van juist dit boek verkregen had? (Het boek was een bestseller, dus het was vragen naar de bekende weg). En hoe het werken was met de haast vergeten oude actrice in haar comebackrol. Na wat vragen over zijn politieke opvattingen en hoe die zijn werk beïnvloedden, ontstond er een zeer aangenaam gesprek. Niet dat deze stof mijn uiteindelijke verhaal zou halen, maar dat deed er niet meer toe. Aangezien de volgende journalist buiten de hotelkamer al zat te wachten, werden we abrupt in ons gesprek gestoord door de pr-dame van dienst. “Nog één laatste vraag en daarna mag de Filmkrant naar binnen.” Ook de regisseur keek haar boos aan, want hij zat geestelijk nog midden in zijn betoog over de richting die de linkse politiek ingeslagen had sinds 9/11. Ik dacht kort na, terwijl tv-detective Columbo door mijn hoofd schoot, die altijd op de drempel van het weggaan de meest cruciale vraag wist te stellen. Ik besloot de politiek te verlaten en terug te keren naar de Nederlandse filmwereld: “Weet u wat er met die jonge actrice uit uw vorige film is gebeurd?” De pr-dame had de ontspannen sfeer tussen hem en mij al doorbroken, maar de blik van de regisseur gaf aan dat het eerder ontstane vertrouwen, nu volkomen verdwenen was. Hij kwam uit zijn stoel en liep op mij af. Ik griste mijn kladblok en voice-recorder van tafel. Met zijn mond bijna in mijn oor, snauwde hij me toe: “Wat weet jij daarvan?” Hij liep de hotelkamer uit om niet meer terug te keren. Ik deed hetzelfde en voor de nog wachtende Filmkrant-journaliste, zat er ook niets anders op.

De film haalde behoorlijke kritieken, maar commercieel gezien flopte hij. De pr-dame bleek al snel ontslagen te zijn, dus die reageerde niet op mijn mails. Op mijn vraag om het interview te autoriseren, reageerde de regisseur enkel met de volgende mail: “Je publiceert maar lekker, niemand gelooft de media toch meer in dit kutland.” Het was mijn journalistieke eer te na, om een ongeautoriseerde tekst te plaatsen. Gelukkig nam de redactie genoegen met mijn snel in elkaar geflanste interview met tekenfilmheld Shrek. De regisseur kreeg gelijk: niemand geloofde dat ik werkelijk met Shrek had gesproken.

Het avondgebed van meneer Matignon

2008-09-22T08:34:00.006+02:00

Bij hoge uitzondering geen tekst van mijzelf deze keer, maar een tekst van dichter Edwin Fagel. In zijn vorig jaar verschenen bundel Uw afwezigheid staat het (volgens mijn interpretatie) tragikomische straatgedicht Het avondgebed van meneer Matignon. Ik heb mij door deze tekst laten inspireren tot een zesstemmige doowop-versie, en deze samen met barbershopkoor The Catchers uitgevoerd. De opname is gemaakt met een slechte microfoon en bewerkt met Audacity. De audio-versie is hier te beluisteren.

Het avondgebed van meneer Matignon

Meneer Matignon steekt zijn paraplu op,
zoekt zijn sigaretten, vindt zijn zakdoek.

De dagen gaan voorbij als in een halfslaap, een leeg
kruispunt met stoplichten die op oranje gaan en rood.

'Niemand wast mij de ogen, trimt mij de snor, laat mij
maar bij alles horen als de ene motorrijder bij de andere.

Een grijns in de helm, de wijsvinger omhoog. Maar uiteindelijk
te weinig interesse om af te stappen, elkaar de hand te schudden.'

Meneer Matignon komt tegen een stilstaande auto
op adem. Meisjes op de fiets nemen zingend afscheid,

hij zoekt zijn sigaretten.

[pg. 12, Edwin Fagel - Uw afwezigheid, Uitgever Nieuw Amsterdam, 2007. De tekst is hier met toestemming van de auteur overgenomen]

Ik was gister nog even in Parijs

2008-09-18T14:59:00.002+02:00

Het gebeurt niet elke dag dat je kunt zeggen: “Ik was gister nog even in Parijs.” Dus toen ik vanochtend opstond, nam ik me voor deze zin zoveel mogelijk tegen mensen te zeggen. De eerste persoon die ik tegenkwam, was mijn vriendin. “Wat? Ook goedemorgen. Natuurlijk was je gister in Parijs, dat hoef je mij niet te vertellen.” Mijn dochter reageerde al een stuk enthousiaster: “Pappa weg, mag de tv aan?” Een uur later op het kinderdagverblijf, rende mijn dochter naar haar vriendinnetjes. De leidsters hadden het echter veel te druk met poepluierende kinderen om mijn Parijs-opmerking te horen: “Heeft ze goed geslapen en hoe laat komt u haar ophalen?” In de Plus-markt bleef ik lang bij de modetijdschriften staan, maar er kwam niemand bij me staan, die ik kon vertellen van mijn recente Parijs-ervaring. Bij de caissière had ik meer succes: “Zoo, u doet maar. Was het daar ook van dat warme weer?” “Ja zeker, zonnestralen over de Seine, volle terrassen bij Centre Pompidou.” “Poehpoeh, nou van mij mag het wel weer winter worden.”
Ik dacht erover even bij een buurman aan te bellen, maar zoveel contact heb ik niet met die buurman. Waarom heb ik toch gister 7 uur in de trein gezeten en heb ik 5 uur door die prachtige stad gewandeld. Ik ben nog in die leuke boekhandel geweest, die tegenover de Notre Dame. Bij een eerder bezoek had ik de boekhandel al ontdekt, dus echt nieuw was het niet. En ik heb door de tuinen achter het Louvre gelopen.
En nu zit ik thuis achter mijn computer. Het leven van een thuiswerkende journalist die nodig aan iemand wil vertellen dat hij gister nog even op en neer naar Parijs is geweest, is saai. Misschien dat ik straks iemand in de keuken bij het koffieautomaat tref…

Festivalhygiene

2008-09-18T14:59:00.000+02:00

De toiletten op het festival zijn ranzig, wat nu te doen met mijn overlopende blaas? Ik loop het terrein af, pak de pendelbus naar het station, stap in de intercity. Ook hier zijn de toiletten smerig. Eenmaal thuis, loop ik linea recta naar het gootsteenkastje, pak de bleek en in ene moeite door de tram terug naar het station. De drie treintoiletten zijn nog voor ik uitstap helemaal schoon. Ik stop de bleek terug in mijn rugzak en groet de conducteur. De pendelbus brengt me weer op het terrein waar ik, aan de gitaarherrie te horen, niets gemist heb. Drie-entwintig minuten later heb ik evenveel portable toiletten onder handen genomen. De jongens en meiden die ik daarvoor van de pot heb moeten rukken, danken mij met een gezamenlijk applaus. Ik schenk de toiletdame de bleek en ga naar huis om mijn, twee uur geleden zeiknat gepiste, broek en onderbroek te vervangen.

Vroeger

2008-09-17T21:49:00.003+02:00

Vroeger dacht ik: 'ik word nooit zo'n 'vroeger was alles beter' zegger'. Nu denk ik: 'wat was ik vroeger een slechte voorspeller'.

[dit was vroeger een kwalitatief gezien heel slecht bandje]

Ik weet het ook niet meer, hoor

2008-09-16T19:26:00.001+02:00

In zijn nieuwste populair-wetenschappelijk boek Ik weet het ook niet meer, hoor probeert schrijver / ecoloog / filosoof Bram Verbeer antwoorden te geven op vragen die iedereen bezig houden. Is er meer tussen hemel en aarde? Wat heeft het leven voor zin? Heeft het broeikas effect op mijn Unilever belegging? Waar is Loekie de Leeuw toch gebleven? Als het wiel niet uitgevonden was, had de aarde dan nog plat geweest?
De antwoorden waar Verbeer mee komt zijn vaak verrassend, altijd creatief, maar nooit bevredigend. We moeten maar zo denken: Bram probeert het tenminste. U, en al die tientallen andere lezers, zit alleen maar passief te lezen.

Verbeer (1989) schreef eerder de bestsellers Ik verloor mijn schoen bij de apotheek over vergeetachtigheid bij middelbare huisvrouwen en De deeltjesversneller als doping over zijn mislukte poging de Tour de France te winnen met behulp van de deeltjesversneller. Bram Verbeer is als ecosoof verbonden aan Instituut Clingeziel, maar schijnt er maar zelden te komen.